دکتر غلامرضا رئيسی و دکـتر طناز احدی

طب فیزیکی و توانبخشی تشخیص، درمان و توانبخشی درد (کمردرد، دردگردن، آرتروز)، مشکلات حرکتی، نوارعصب

فارسی ENGLISH العربية Français

بیماریهای عضلانی اسکلتی  

سردرد

گردن

شانه

قفسه سینه

آرنج

دست

کمردرد ستون فقرات

لگن و ران

زانو

پا، قوزک، پاشنه

سیستم عصبی و حرکتی

درباره طب فیزیکی و توانبخشی
بیماریهای سیستم عصبی ارزیابی طب فیزیکی

سایر بیماریها

این وبلاگ متعلق به شما خواننده محترم است، لطفا با نظرات خود ما را برای بهتر کردن آن راهنمایی فرمایید.

برای جستجو در وبلاگ می توانید از جستجوی گوگل در سمت چپ استفاده نمایید

توجه: بیش از 250 وبلاگ و وبسایت از مطالب این وبلاگ کپی برداری کرده اند. برخی از این سایتها و گاهی مجلات و روزنامه ها  با تغییراتی مختصر و بعضا مطالب نادرست و گمراه کننده نام نویسندگان این وبلاگ را در کنار نام  نویسنده خود آورده اند.  باید به اطلاع خوانندگان محترم برسانیم که

 1.نویسندگان این وبلاگ کار مشترکی با سایرین نداشته اند و استفاده از نام آنها بدون اجازه است و محتویات این مطالب مورد تایید نویسندگان این وبلاگ نمی باشد.

2. مطالب این وبلاگ مکررا بازنویسی شده و  با پیشرفتهای علمی بروزمیگردد و مطالبی که کپی برداری شده ممکن است با مطالب اخیر متفاوت باشد .  

۳. مطالب این وبلاگ برای اطلاعات کلی خوانندگان است و جانشین مراجعه به پزشک نمی باشد

لطفا  قبل  از مراجعه به مطب حتما هماهنگي بعمل آيد. جهت كسب اطلاعات بيشتر و راهنمايي مي توانيد هر روز از ساعت ۹-۱۲   صبح با پذيرش ۲۲۸۸۲۸۳۱ تماس بگيريد.     


برچسب‌ها: طب فيزيكي و توانبخشی, طب فيزيكي, وبلاگ طب فیزیکی, دکتر غلامرضا رئیسی, خانم دکتر طناز احدی
+ نوشته شده در  نهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

 

  پر واضح است که متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی نسبت به تعيين محل و ساختارهاي آناتوميک مهره‌هاي گردن مسلط  میباشد . داشتن آگاهي لازم از بيومکانيک مهره‌ها، امکان ارزيابي صحيح و در پي آن طراحي برنامه مناسب درماني را فراهم مي‌کند. بنابراین در دوره تخصص  طب فیزیکی و توانبخشی بیومکانیک ستون فقرات گردنی  بدقت مورد بررسی قرار کی گیرد.  در ادامه ستون فقرات گردني و ساختارهاي اطرافي نظير ليگامان‌ها، عضلات و ساختارهاي عصبي-عروقي مورد ارزيابي قرار خواهد گرفت. از آنجايي که ضايعات پاتولوژيک ممکن است يکي از ساختارهاي ذکر شده را درگير کند، اطلاع از اين ساختارها براي درمانگر ضروري مي‌نمايد.

 

پيکربندي استخواني

   ستون فقرات گردني داراي 7 مهره است. ساختار آناتوميک قسمت مياني (مهره‌هاي گردني 7-3 (C3-C7)) مشابه مهره‌هاي سينه‌اي و کمري است و هر مهره داراي بدنه، ساقه (Pedicle)، لامينا و زايده خاردار (اسپينوس) است. اگرچه مهره‌هاي منطقه مياني گردن داراي ساختارهاي آناتوميک منحصر بفرد مخصوص به خود نيز هستند (تصوير 1-16). هر مهره منطقه مياني گردن داراي يک زايده Uncinate ،يک سوراخ ترانسورساريوم و زايده خاردار دو شاخه است. عروق مهره‌اي در سوراخ ترانسورساريوم جاي گرفته و در تمامي مهره‌هاي گردني به استثناي مهره هفت گردن مشاهده مي‌شود ، هر چند داراي تفاوت‌هاي جزيي با يکديگر نيز هستند. دو شاخه بودن زايده خاردار امکان افزايش دامنه حرکتي را بخصوص در اکستنشن فراهم کرده و به عنوان محلي جهت اتصال عضلات مطرح است

  سطح سوپريور بدنه مهره‌هاي مياني گردن در محور فرونتال حالت مقعر و در محور ساجيتال حالت محدب دارد و عکس همين حالت در سطوح اينفريور رخ مي‌دهد. اين مهره‌هاي گردني داراي دو اتصال سوپريور و دو اتصال (فاست) اينفريور هستند که روي ساقه مهره مستقر شده است. فاست‌هاي سوپريور در جهت پوستريور مستقر شده‌اند در حالي که فاست‌هاي اينفريور در جهت آنتريور قرار گرفته‌اند. استقرار دو وجهي اين مفاصل نيازمند يکي شدن حرکات چرخشي و خم شدن به جانب است. اين فاست‌ها با مهره مقابل جفت شده و مفاصل فاستي را مي‌سازند. داراي زاويه 45 درجه از محور افقي در ناحيه مياني گردن (C3-C6) هستند که اين زاويه در مهره‌هاي انتهايي گردن (C7-T3) به 30 درجه تقليل مي يابد. . مفاصل فاستي، مفاصل سينوويال سطحي با غضروف‌هاي مفصلي در سطح هستند که توسط يک کپسول مفصلي فيبروزي احاطه شده‌اند. در کپسول مفصلي ، منيسک، بافت‌هاي چربي و همبند نيز يافت مي‌شوند . شاخه مياني راموس اصلي پشتي، مفاصل فاستي را تعصيب مي‌کند.

 مهره اول گردن اطلس نام دارد که از جلو به استخوان پس سري و از عقب به مهره آسه (مهره دوم گردن C2) متصل شده است. اطلس فاقد زايده خاردار و يک بدنه مهره‌اي حقيقي است. اگرچه زايده دنداني آسه به عنوان بدنه مهره اول گردن عمل مي‌نمايد (تصوير 4-16). اطلس حاوي دو توده جانبي است که از طريق کمان‌هاي پيشين و پسين و زايده عرضي به مهره متصل شده و به عنوان پذيرنده وزن در فرآيند مفصلي عمل مي‌کنند. سطح پوستريور کمان آنتريور داراي يک فاست است که توسط غضروف هيالن پوشيده شده و با زايده دنداني مهره آسه جفت مي‌شود (تصوير 3-16). زوايد مفصلي سوپريور (حالت مقعرالطرفين دارد)  با کونديل‌هاي محدب الطرفين استخوان پس سري و زاويه مفصلي اينفريور (حالت محدب‌الطرفين دارد) با فاست‌هاي سوپريور مقعرالطرفين آسه جفت مي‌شوند.

آسه (C2 يا مهره دوم گردن) داراي يک برجستگي سوپريور به نام زايده دنداني است که با وجه پسين کمان آنتريور مهره اطلس جفت مي‌شود. آسه همانند اطلس داراي زوايد عرضي کوچکي است و به جاي ساقه داراي کمان پوستريور است (تصوير 4-16). در قسمت بالايي مهره‌هاي گردني (مهره‌هاي اول و دوم گردن)، سوراخ عرضي در مقايسه با مهره‌هاي مياني گردن از موقعيت جانبي‌تري برخوردار است. در نتيجه شريان مهره‌اي در اين ناحيه بايستي کمي به سمت جانب کشيده شود. وزن وارد شده در قسمت بالا در محل جفت شدن آسه با فاست‌هاي پسين توده‌هاي جانبي اطلس و در قسمت پايين توسط فاست‌هاي اينفريور جذب خواهد شد.

مفاصل مهره‌اي غيرعادي (Luschka) اولين بار توسط Yon Luschka مطرح شده و بواسطه تغييرات دژنراتيو آنولوس فيبروزوس ايجاد مي‌شود . اين مفاصل در قسمت جانبي مهره‌هاي مياني گردني و قسمت پسين مهره‌هاي هفت گردن و اول سينه قرار دارند  اين مفاصل وظيفه عميق‌تر کردن سطح مفصلي و فراهم آوردن پايداري (با جفت شدن با بدنه مهره مجاور) را بر عهده دارند. البته بواسطه نزديکي موقعيت آنها به اعصاب، تشکيل استئوفيت در اين ناحيه مي‌تواند سبب بروز مشکلاتي گردد. اين مفاصل همچنين حرکات  (بخصوص حرکات به جانب) را محدود کرده و از فتق ديسک جلوگيري به عمل مي‌آورند.


برچسب‌ها: ساختمان گردن, آناتومی گردن, دیسک گردن, مهره گردنی, گردن درد
+ نوشته شده در  یازدهم آذر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

   مهره‌هاي گردني يکي از رايج‌ترين نواحي  آسيب پذير در بدن انسان محسوب مي‌شوند. آسيب‌هاي اين ناحيه مي‌تواند داراي ماهيت مزمن (در پي داشتن عادات استقرار گردن نابجا و ناصحيح)، حاد يا تروماتيک باشد. در سال‌هاي اخير تکنيک‌هاي توانبخشي بواسطه افزايش شناخت از اين ناحيه دستخوش تغييرات شگرفي شده است. اين دانسته‌ها باعث شده تا توانبخشي از برنامه‌هاي تمريني ايزومتريک و ايستا (استاتيک) به برنامه‌هاي برنامه‌ريزي شده (جهت طبيعي کردن تحمل بافت) ديناميک (پويا) و ايزوتونيک تغيير پيدا کند. اين برنامه‌ها اختلالات وضعيتي را اصلاح کرده و باعث بازگشت کنترل عصبي-عضلاني، استقامت و قدرت خواهند شد. در اين فصل ملاحظات آناتوميک، آرتروکينماتيک و بيومکانيک مورد نياز در جريان فرآيند درمان و ارزيابي مورد بررسي قرار خواهد گرفت.ارزيابي تفريقي بافت‌هاي مرتبط با مهره‌هاي کمري و ارزيابي مفصل و تحرک‌پذيري ،اين امکان را در اختيار درمانگر مي‌گذارد که تعيين کند ضايعه و افزايش يا کاهش حرکت وجود دارد يا خير. آزمون‌هاي اختصاصي متعددي وجود دارد که امکان تشخيص علت درد و از دست رفتن کارکرد را در اختيار درمانگر قرار مي‌دهد. با انجام ارزيابي کامل بيمار، درمانگر شناخت بهتري از بافت آسيب ديده پيدا مي‌کند. اين مسئله امکان فراهم آوردن تحريک ايده‌آل جهت تسهيل التيام بافت را فراهم مي‌کند.


برچسب‌ها: درد گردن, دیسک گردن, درمان بیرون زدگی دیسک گردن, درمان گردن درد, بهترین درمان درد گردن
+ نوشته شده در  دهم آذر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد.

در دیسک گردن دیسک حاد گردنیممکن است بیماران درد گردن و درد تیر کشنده به شانه و کتف یا بازو که با حرکت سر تشدید می شود، مراجعه کنند. به نظر می رسد مکانیسم مسئول درد  گردن که فشار بر ریشه ی عصبی تنها علت باشد، زیرا درد  به مرور زمان و با درمان های طب فیزیکی و علیرغم باقی ماندن فشار، کاهش می یابد. در صورت بیرون زدگی جانبی دیسک گردن، ممکن است علایم حسی( گزگز و مورمور در شانه-کتف- ساعد یا انگشتان دست)، حرکتی(ضعف شانه و کتف-بازو-ساعد و دست) یا رفلکس دیده شود، شایعترین علایم بیرون زدگی دیسک گردن در سطح ریشه عصبی C6 یا C7 در سمت مبتلا، ایجاد شود. با  بیرون زدگی مرکزی تر دیسک گردن،ضعف در پا ها ، گرفتگی عضلات پا و اختلال حسی مثل بی حسی یا گزگز در ساق پا یا ران دیده می شود. گاهی این علایم باعث می شود دیسک گردن با دیسک کمری اشتباه شده و حتی برخی از این بیماران اشتباها مورد جراحی کمر قرار می گیرند. گاهی بیمار علایم اختلال در تعادل را دارد، گاهی همراه با اختلال عملکرد اسفنکتر، می تواند در اثر فشار بر نخاع گردن ایجاد شود بیمار بیشتر از تکرر ادرار و عدم توانایی در نگهداشتن ادرار و یبوست شکایت دارد. در بخشی موارد قدرت جنسی کاهش می یابد. در مواردی بیمار از درد گردن شکایت نداشته و تنها علایم فوق را نشان می دهد.   تشخیص  دیسک گردن با  سی تیاسکن و ام آر آی و میلوگرافی تأیید می شود. در هر صورت، این مطالعات تصویربرداری می توانند اختلالاتی را در افراد بی علامت میانسال یا مسن تر نشان دهند، به نحوی که فتق دیسک  گردن می تواند یافته ای اتفاقی بوده و ارتباطی با نشانه های بیمار نداشته باشد.در درگیری ریشه گردن الکترومیوگرافی  یا نوار عصب و عضله  می تواند مشخص کند که آیا اختلالات آناتومیک اهمیت عملکردی دارند یا خیر. در موارد درگیری نخاع  گاهی از تستهای نوار نخاع MEP  استفاده می شود که در حال حاضر بیمارستان فیروزگر بخش طب فیزیکی انجام می شود. و در تصمیم گیری برای انجام جراحی گردن بسیار مهم می باشند.

درمانهای غیر جراحی دیسک گردن  با تفاوتهای اندکی تقریبا مشابه به درمانهای گفته شده در وبلاگ طب فیزیکی در مورد دیسک کمر است (که  با توجه به معاینه و تشخیص دقیق  بیماری توسط پزشک تجویز می شود.)  (منبع 1) (منبع 2)

در موارد خفیف دیسک گردن، استراحت در بستر و روشهای طب فیزیکی مانند کشش متناوب گردنی و به دنبال آن بی حرکت نگه داشتن گردن با گردن بند طبیcollar به مدت محدود، اغلب سودمند است . نوع و زاویه گردنبند طبی  را متخصص طب فیزیکی برای هر بیمار تعیین می کند.  کشش گردن در موارد زیادی ممنوع است که قبلا به آن اشاره کردیم در موارد خاص می تواند به درمان بیمار کمک کند.. ممکن است اسپاسم دردناک عضله با  داروهای شل کننده عضلات  درمان شود.  بعضی اوقات دوره کوتاهی از کورتیکوستروئید خوراکی تجویز می شود . استفاده از سرما در موارد حاد و گرما  بعد از ۴۸-۷۲ ساعت پس از شروع درد حاد گردن سودمند است.

در صورتی که درد  گردن را نتوان با  درمان های طب فیزیکی کنترل کرد یا علایم ضعف و بی حسی بیمار شدیدتر شود و یا علایمی مثل بی اختیاری ادرار یا  اختلال در تعادل ایجاد شود و یا علایم بیمار در نوارعصب پیشرفت کند باید جراحی انجام شود. انجام جا اندازی گردن و دستکاریهای گردن می تواند در دیسک حاد گردن خطرناک باشد. در حال حاضر این روش با انتقاد مجامع علمی روبروست
سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

مطالب مرتبط :

پاسخ  به پرسشهای شما در وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی

آدرس کلینیک دکتر رئیسی: تهران، شریعتی روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831
مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگر 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: درد گردن, جراحی دیسک گردنی, علایم بیرون زدگی یا فتق دیسک گردن, درمان دیسک گردنی, درمان درد گردن
+ نوشته شده در  بیستم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

رادیکولوپاتی عبارت است از بیماری ریشه اعصاب که ناشی از فشار روی ریشه اعصاب یا هر عاملی است که باعث التهاب ریشه عصبی گردد.. دو مکانیسم غالب آن اسپوندیلوز گردن و فتق دیسک است. برخی از علل غیر فشاری آن عفونت ها (بخصوص هرپس زوستر و بیماری لایم) ، آسیب ریشه عصب ، تهاجم تومور ، درگیری توسط بافت گرانولوماتوز ، جدا شدن ریشه و دمیلینه شدن است.

 

از دیگر علل شایع رادیکولوپاتیها دیابت قندی میباشد.. دربالغین زیر 45 سال فتق دیسک و درافراد بالای 45 سال بیماریهای دژنراتیو مهره های گردن و تنگی سوراخهای بین مهره ها از جمله شایعترین علـل رادیکـولوپـاتـی گردنـی به شمـار می‌رونـد..  رادیکولوپاتیها از بیماریهای شایع بوده و حدود دو درصد ازکل پذیرش‌های پزشکی را تشکیل می‌دهند.  رادیکولوپاتی‌ها اکثراً دردناک و یک طرفه هستند. در گردن شایعترین ریشه های گرفتار 6C و 5Cمیباشد.  کیفیت درد رادیکولوپاتی های گردنی عمقی و متناوب بوده و گاهی کیفیت تیز و شبیه جریان الکتریکی دارند. این درد اکثراً از ناحیه گردن و شانه و از طریق حفره زیر بغل به ساعد و انگشتان، بسته به ریشه گرفتار، انتشار مییابد. 

 

 

رادیکولوپاتی عبارت است از بیماری ریشه اعصاب که ناشی از فشار روی ریشه اعصاب یا هر عاملی است که باعث التهاب ریشه عصبی گردد.. دو مکانیسم غالب آن اسپوندیلوز گردن و فتق دیسک است. برخی از علل غیر فشاری آن عفونت ها (بخصوص هرپس زوستر و بیماری لایم) ، آسیب ریشه عصب ، تهاجم تومور ، درگیری توسط بافت گرانولوماتوز ، جدا شدن ریشه و دمیلینه شدن است.

از دیگر علل شایع رادیکولوپاتیها دیابت قندی میباشد.. دربالغین زیر 45 سال فتق دیسک و درافراد بالای 45 سال بیماریهای دژنراتیو مهره های گردن و تنگی سوراخهای بین مهره ها از جمله شایعترین علـل رادیکـولوپـاتـی گردنـی به شمـار می‌رونـد..  رادیکولوپاتیها از بیماریهای شایع بوده و حدود دو درصد ازکل پذیرش‌های پزشکی را تشکیل می‌دهند.  رادیکولوپاتی‌ها اکثراً دردناک و یک طرفه هستند. در گردن شایعترین ریشه های گرفتار 6C و 5C میباشد.  کیفیت درد رادیکولوپاتی های گردنی عمقی و متناوب بوده و گاهی کیفیت تیز و شبیه جریان الکتریکی دارند. این درد اکثراً از ناحیه گردن و شانه و از طریق حفره زیر بغل به ساعد و انگشتان، بسته به ریشه گرفتار، انتشار مییابد. 

 


برچسب‌ها: درد گردن, درد تیر کشنده گردن, برق گرفتگی در دستها, ورم ریشه عصبی, درد عصبی
+ نوشته شده در  نوزدهم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

بیماران زیادی با شکایت درد پاشنه به کلینیک پا در بخش طب فیزیکی مراجعه می کنند. در زیر به علل مهم آن اشاره می کنیم. توضیح اكثر اين موارد در وبلاگ آورده شده است.

التهاب غلاف کف پا( خار پاشنه)

پارگی غلاف کف پا

لاغر شدن چربی کف پا

گیر افتادن عصب در مچ پا

گیر افتادن عصب درکف پا

دیسک کمر و فشار بر سیاتیک

شکستگی استرسی

آرتریت مفصل مچ پا

التهاب بورس کالکانئوس

نقرس

روماتیسم مفصلی

روماتیسم ستون فقرات

لوپوس

ترجمه از کتاب

Regional Differential Diagnosis

in Sports Medicine

تالیف دکتر غلامرضا رئیسی و دکتر طناز احدی


مطالب مرتبط:


برچسب‌ها: علت درد پاشنه چیست, بیماریهای درد پاشنه, عوامل درد مزمن پاشنه پا, درد پاشنه پا نشانه چیست, درد پاشنه پا از چیست
+ نوشته شده در  نهم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

گرچه بالا و پایین رفتن از پله جزو بهترین ورزشها بخصوص از لحاظ قلبی عروقی است اما در افرادی که دچار مشکلات زانو می باشند پله جزو بدترین فعالیتها است،. به ازاي هر يک کيلو اضافه وزن در سطح صاف،حدود 3 تا 6 برابر فشار به زانو وارد مي شود که در موقع بالاو پايين رفتن از پله، اين فشار 10 برابر مي شود و در دویدن به 20 برابر می رسد. اشکال پایین رفتن از پله خود را نشان می دهد شایعترین درد زانو در افراد جوان به خصوص زنان جوان  را به وجود مي آورد مهمترین علتش، يکي ضعف عضله چهار سر ران است خشکی عضله بغل ران علت دیگر اختلال حرکتی کشکک و درد زانو است که در افراد دونده، کوهنورد و کارمندان بسیار شایع است. اساسا اکثر وزشکاران حرفه ای نیز با کشش این عضله آشنا نمی باشند. ضعف عضلات دور کننده ران علت دیگر درد زانو است. باید بدانیم که در بدن یک مفصل به تنهایی حرکت نمی کند بلکه زنجیره حرکتی داریم. آشتای و درمان اختلال زنجیره حرکتی در تخصص متخصصین طب فیزیکی است. بجای درمان علامتی باید مشکلات ساختاری تصحیح شود. مثلا خشکی شست پا می واند خود را با درد زانو نشان دهد. یا کوتاهی یک سمت می تواند خود را با درد زانو نشان دهد. که با بالا و پایین رفتن از پله دیده می شود. در طب فیزیکی تمام زنجیره حرکتی بررسی شده و بر اساس مشکل ، درمان انجام می شود. عدم درمان اختلالات بیومکانیک در طولانی مدت باعث بروز آرتروز می شود.

برچسب‌ها: درد زانو, زانودرد, درمان درد زانو, علل درد زانو, درد زانو و بالا رفتن ازپله
+ نوشته شده در  نهم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

درد دنبالچه  دردی نسبتاً شایع در انتهای ستون فقرات به شمار می آید که به استخوان خاجی و بین ران انتشار می یابد. شیوع آن در زنان بیش از مردان  می  باشد. از علل شایع آن می توان به ضربه مستقیم یا زمین خوردن با نشیمن گاه اشاره کرد. گاهی مشکلات کمر به این ناحیه تیر می کشند و خود را بصورت درد دنبالچه نشان میدهند.   از سایر علل آن می توان به کشیدگی رباطهای ناحیه در اثر زایمان طبیعی ، شکستگی استخوان دنبالچه  و التهاب مفصل استخوان دنبالچه  با خاجی اشاره نمود. در برخی افراد استخوان دنبالچه حرکت بیش از حد داشته و این امر باعث درد دنبالچه می گردد. گاهی عواملی مثل تومر های این ناحیه و عفونت یا آبسه درد خود را بصورت درد دنبالچه نشان می دهند. برخی  مشکلات پوستی نیز ممکن است با درد استخوان دنبالچه اشتباه شوند.عفونت و بدخیمی های داخل شکمی نیز ممکن است بصورت درد دنبالچه دیده شود. در ورزشکاران دونده یا افراد مبتلا به پوکی استخوان شدید ممکن است شکستگی استخوان این ناحیه باعث درد شود. کیست پیلونیدال و کیست تخمدان از سایر عللی می باشند که ممکن است درد به دنبالچه انتشار یابد.
علل دیگری که ممکن است درد انتشاری به دنبالچه داشته باشند شامل لیز خوردگی مهره کمری،ارتروز کمر، سیاتیک و دیسک کمر، آندومتریوز می باشند.

در لمس و حرکت استخوان دنبالچه ( آخرین بند از ستون فقرات در بالای مقعد ) درد زیادی احساس می گردد و درد معمولا با نشستن تشدید می شود به طوریکه فرد مجبور است با یک سمت باسن بنشیند. یبوست می تواند درد آنرا تشدید نماید. با توجه به اینکه درد این منطقه می تواند به علت بیماری ها و بدخیمی های مقعد یا انتهای ستون فقرات بروز نماید افراد دچار علائم فوق می بایست جهت بررسی و تشخیص علل آن به پزشک متخصص طب فیزیکی مراجعه نمایند. متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی در درمان دردهای کف لگن و دنبالچه درد دنبالچهآموزشهای اختصاصی می بینند.

تا زمان تشخیص بیماری فوق و درمان آن افراد می توانند از بالشتک حلقوی ( Donut Foam ) جهت تخفیف درد حین نشستن استفاده نمایند. اگر منشا درد اشکال در دیسک یا ستون فقرات باشد نشستن بر تیوب یا بالشتک باعث بدتر شدن درد بیمار می گردد. اقدامات طب فیزیکی مثل تزریق در دنبالچه، جا اندازی یا سایر روشهای طب فیزیکی در درمان آن بکار می روند. استفاده از تزریقاتی مثل پرولوتراپی می تواند به بهبود درد دنبالچه تا حدود زیادی کمک کند. گاهی برای بیمار فیزیوتراپی یا طب سوزنی انجام می شود. بر اساس تشخیص ممکن است برای بیمار بیوفیدبک یا ورزشهای کف لگن انجام شود.

گاهی افراد مبتلا به کسانی که جا اندازی سنتی انجام می دهند که در این حالت امکان پارگی روده یا رکتوم شایع است. در مواردی باعث عدم توجه به بدخیمی و از دست رفتن فرصت توسط بیمار می گردد.

مطالب مرتبط:

آدرس کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی دکتر رئیسی: تهران، شریعتی بالاتر از سید خندان نرسیده به همت روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831
مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگرِ میدان ولی عصر، خیابان کریم خان، خ به آفرین 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: درد دنبالچه, درد بالای مقعد, درد استخوان دنبالچه, درمان درد دنبالچه, علت درد در دنبالچه
+ نوشته شده در  سوم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

 نوار عصب

سرعت هدايت عصبي  (Nerve Conduction Study, NCV)

نوار عصب نوار عضلهدر اين تست سرعت هدايت امواج در طول يك عصب بررسي مي شود .براي اين كار ابتدا عصب توسط تحريك الكتريكي ،تحريك مي شود.

اين كار معمولا توسط قرار دادن دو الكترود از جنس نمدكه با سرم مرطوب شده اند و تحريك ا......

·     

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

 

مطالب مرتبط:



برچسب‌ها: نوار عصب, نوار عضله, نوار عصب دست, نوار عصب و عضله, مرکز نوار عصبی
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

نوارعصب NCV چیست؟

  نوار عصب NCV مخفف بررسی سرعت هدایت عصبی Nerve Conduction Velocity می باشد. عملا بررسی  سرعت هدایت Nerve Conduction Study   (NCS   شامل موارد زیر است

1.      تعیین سرعت هدایت عصبی،

 2. تعیین "تاخیر زمانی" Latency  از وقتی که عصب را تحریک می کنیم تا زمانی که موج حاصله ثبت می شود و بررسی ارتفاع موج است.

  نوار عضله یا الکترومیوگرافی EMG چیست؟

 الکترومیوگرافی شامل ثبت فعالیت الکتریکی عضله است که معمولا با الکترود سوزنی انجام می گیرد. الکترودهای سطحی نیز  در مواردی که بخواهیم فعالیت کلی عضله را ثبت کنیم بکار می روند.مثلا در بیو فیدبک یا در بررسی قدرت عضلات اما در بررسی بیماریهای عصب و عضله انجام الکترومیوگرافی ضروری است. در حال حاضر نوار عضله توسط الکترودهای یکبار مصرف ظریف انجام می شود

 آیا همیشه  EMG و NCV  با هم انجام می شوند؟

 در اکثر موارد ایندو باید با هم انجام شوند. بطور استثنائی مثلا اگر پزشک تنها بخواهد وجود یا عدم وجود سندرم تونل کارپ را   بداند و رد سایر بیماریها مثل درگیری ریشه گردنی را در نظر نگیرد و یا ممنوعیتی برای استفاده از سوزن وجود داشته باشد  یا با درخواست پزشک معالج این کار انجام می شود.

 EMGروش ثبت موج حسی و حرکتی:

 برای گرفتن موج حسی ،عصب را در یک محل تحریک کرده و پاسخ را از روی پوست ثبت می کنیم.  برای گرفتن موج حرکتی، عصب حرکتی را در یک نقطه تحریک می کنیم و پاسخ از روی عضله ثبت می گردد.

 برای اندازه گیری سرعت هدایت عصبی، عصب را در دو نقطه تحریک می کنیم و  فاصله بین دو نقطه تقسیم بر زمان طی شده در این حالت سرعت هدایت عصبی است.

آیا آمادگی خاصی برای نوار عصب و عضله لازم است؟

فرد مراجعه کننده باید لباس راحت بپوشد. بر خلاف آزمایش خون نباید ناشتا باشد. در صورت وجود بیماری خونریزی دهنده، پیس میکر قلبی یا مصرف وارفارین و هپارین به پزشک اطلاع بدهد. بدن بیمار باید در زمان انجام نوار عصب گرم باشد. استفاده از بروفن دوساعت قبل از انجام نوار عصب و عضله تا حدی ناراحتی بیمار را کمتر می کند.

آیا تفاوتی در مراکز انجام نوار عصب وجود دارد؟

نوار عصب بسته به مهارت و تجربه فرد انجام دهنده نوار عصب و عضله دارد. بنابر این نتایج در مراکز متفاوت ممکن است مورد قبول پزشک معالج نباشد.

آیا برای نوار عصب لازم است پرونده پزشکی همراه باشد؟

نوار عصب و عضله مشاوره پزشکی است  و با آزمایش خون که یک آزمایش  است  متفاوت است.  بنابر این لازم است مدارک قبلی بخصوص عکس و ام آر آی  در صورت وجود همراه بیمار باشد. آزمایشهای خون قبلی ممکن است لازم باشد.

آیا ممکن است  نحوه انجام نوار عصب دو نفر با هم متفاوت باشد؟ همانطور که گفته شد نوار عصب و عضله نوعی مشاوره است و بر اساس شرح حال و معاینه فیزیکی متخصص طب فیزیکی تصمیم میگیرد چه اعصاب و عضلاتی را بررسی نماید.

زمان تقریبی تست  نوار عصب و عضله چقدر است؟

بسته به نوار عصب بین ده دقیقه تا دو ساعت و حتی در مواردی زمان بیشتری طول می کشد. بنابر این نوبتهای داده شده به بیماران تقریبی است.

آیا جواب همان روز داده می شود: در مرکز نوار عصب ما (دکتر رییسی)جواب در همان روز داده می شود. مگر موارد معدودی که نیاز به بررسی بیشتر است.

چه کسانی نوار عصب را انجام می دهند؟

متخصصین طب فیزیکی و برخی از متخصصین مغز و اعصاب که دوره مربوطه را گزرانده و گواهی مربوطه را داشته باشند.

آیا جواب نوار عصب بصورت نوار قلب است؟

خیر نوار عصب بصورت جداولی است که در آن مقادیر بدست آمده نشان داده شده است.

مراکز نوار عصب:

 خ. شریعتی روبروی پارک شریعتی. نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831 و 09198045447

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی


مطالب مرتبط:



برچسب‌ها: نوار عصب, نوار عضله, نوار عصب دست, نوار عصب و عضله, مرکز نوار عصبی
+ نوشته شده در  یکم آبان 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

ارزيابي قدرت

   ارزيابي عضلات کليدي ميوتوم‌هاي کمري و خاجي ضروري است. ضعف ميوتومي ممکن است بيانگر ضايعات نورون حرکتي پاييني و در بيشتر موارد فشار روي ريشه عصبي ناشي از فتق ديسک باشد. ضعف عمومي‌تر بيانگر ضايعات آسيب‌شناختي خطرناک‌تر يا موارد ساده‌تري نظير آتروفي ناشي از عدم استفاده پاها باشد. عضلات کليدي که بايستي مورد بازيابي قرار گيرند و ميوتوم‌هاي مرتبط با آنها در جدول  نشان داده شده است.

ارزيابي حسي

   ارزيابي از دست رفتن حس از طريق مالش آهسته دست‌ها در مناطق کليدي درماتوم‌ها انجام مي‌شود. هر ناحيه‌اي که حس نداشت بايستي توسط سوزن مورد ارزيابي مجدد قرار گيرد تا محدوده ناحيه بي‌حس به طور کل مشخص شود. مناطق کليدي مورد استفاده جهت ارزيابي درماتوم‌هاي اختصاصي در جدول  نشان داده شده است. همپوشاني‌هاي متعدد و تفاوت‌هاي فردي در الگوهاي درماتومي وجود دارد. نتايج آزمون حسي بايستي در کنار نتايج ساير قسمت‌هاي ارزيابي عصبی جهت تعيين حضور و شدت فشار روي ريشه عصبي مورد استفاده قرار گيرد.

ارزيابي رفلکسي تاندون‌هاي عمقي

   از دست رفتن رفلکس تاندون‌هاي عمقي بيانگر فشار روي ريشه عصبي است. رفلکس‌هاي افزایش یافته  نشانگر اختلالات نورون حرکتي بالايي (نظير ميلوپاتي) است. گاهی اوقات ، رفلکس‌هاي افزایش یافته مي‌تواند به نوعي طبيعي باشد. در صورت وجود نشانه بابنسکی باید بررسی بیشتر از لحاظ مشکلات نرون حرکتی فوقانی انجام شود. دو رفلکس اندام تحتاني که مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد در جدول 3-17 نشان داده شده است.


برچسب‌ها: کمردرد ناگهانی, کمردرد سیاتیکی, علل کمردرد, عوامل کمردرد
+ نوشته شده در  بیست و نهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

 

افراد مبتلا به اختلال کار کبدی به علل مختلفی دچار درد می گردند. اقدامات طب فیزیکی برای کاهش درد در این افراد در اولویت قرار دارد چون استفاده از داروها می تواند برای این افراد مشکل زا باشد. بر اساس مقالات موجود اگر لازم باشد داروی ضد درد در افراد مبتلا به مشکل کبدی یا سیروز استفاده شود استفامینوفن با مقدار کم قابل استفاده است. داروهای ضد التهاب غیر استروییدی نباید در این افراد استفاده شود. استفاده از داروهای مخدر باید محدود به موارد خاص باشد.  در افراد مبتلا به سیروز علی رغم طبیعی بدن آزمایشات کلیه ، کارکرد کلیوی اغلب مختل است. چون این افراد مشکل تغذیه دارند و مقدار عضله بدن کمتر از معمول است، آزمایش کراتینین در این افراد طبیعی است. پس باید مراقب بود داروهایی که از کلیه نیز دفع می شوند ممکن است برای بیمار مشکل زا باشند. استامینوفن خود عامل شایعی برای از بین رفتن کار کبد و هپاتیت است اما در سیروز مقدار آن دوبرابر زمان معمول در بدن باقی می ماند و تحقیقات نشان نداده که در مقادیر کم باعث اختلال کبدی شود. اما داروهای مانند ژلوفن، بروفن، دیکلوفناک، سلبرکس، سلکوکسیب، ایندومتاسین و سایر داروهای این دسته نباید در سیروز استفاده شوند. در دردهای نروپاتی می توان از داروهای سه حلقه ای ضد افسردگی استفاده کرد. از داروهای ضد تشنج مثل گاباپنتین و پره گابالین را می توان در این بیماران استفاده کرد. البته یک مورد واکنش ایدیوسنکراتیک درگیری کبد با پره گابالین دیده شده است. مقدار گاباپنتین با توجه به وجود مشکل کلیه در این افراد باید تنظیم شود. در هر صورت تا حد امکان با روشهای طب فیزیکی باید درد در این افراد کنترل شود و در مواردی ضروری باید از دارو استفاده کرد.


برچسب‌ها: مسکن و کبد, درمان درد و مشکل کبد, درد در بیماری کبدی, درمان درد در مشکل کبد, کبد چرب و مسکن
+ نوشته شده در  بیست و هشتم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

 سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

در حال حاضر زمان زیادی از زندگی بر روی صندلی می گذرد. استفاده از صندلی مناسب نه تنها کیفیت کار را صندلي ارگونوميكبهبود می بخشد، ازآسیبهای ناشی از وضعیت نادرست نشستن مثل کمردرد جلوگیری میکند. بهترین طریقه نشستن این است که صندلی راحت باشد و فرد احساس فشار و ناراحتی روی کمر، باسن، و شانه ها نکند. در زیر به نکات اصلی در استفاده از صندلی اشاره میکنیم.

رویه صندلی : جنس رویه صندلی نباید لیز باشد. باشد همچنین نباید  بیش از حد سفت یا نرم باشد سفت بودن بیش از حد آن باعث فشار به نقاطی مثل دنبالچه و لگن می شود. نرم بودن بیش از حد نیز باعث فرورفتن بدن درصندلی شده و باعث درد درانتهای کمر لگن و بهم خوردن قوسهای طبیعی ستون فقرات می شود.

برخلاف تصور غالب،  که فکر می شود در هنگام یادگیری و مطالعه باید بدون حرکت نشست، حرکت بدن باعث بهتر شدن تمرکز و یادگیری بهتر می شود. مثلا وقتی سخنرانی  جذاب می شود بجای تکیه دادن به صندلی، به جلو خم می شویم پس    اگر صندلی امکان حرکت داشته باشد، با فعال نگهداشتن مغز توانائی تمرکز بیشتر می شود همچنین اکسيژن رسانی قسمتهای مختلف بدن بهتر است پس احساس خستگی کمتری میکنیم و از ماندن خون در عروق پا که باعث تورم و حتی ایجاد لخته میگردد پیشگیری می کند. بنابراین صندلی مناسب است که چرخ داشته باشد. اخیرا برخی بیماریها به کمبود اکسیژن رسانی به بافت محیطی ارتباط داده شده مثلا سندرم بی قراری پا.

 ارتفاع صندلی باید قابل تنظیم باشد. ارتفاع باید به گونه ای تنظیم شود که کف پا کاملا روی زمین قرار گیرد. در صورت نداشتن قابلیت تنظیم ارتفاع باید از زیرپائی استفاده کرد. 

عمق صندلی باید بگونه ای باشد که هنگامی که به پشتی صندلی تکیه می دهیم لبه صندلی به پشت زانو سه انگشت فاصله داشته باشد. فشار صندلی به پشت زانو یکی از علل درد پشت زانو است. لبه صندلی باید مدور باشد  اگر لبه صندلی  تیز بوده و به پشت زانو  تماس داشته باشد امکان فشار بر عروق و اعصابی که از این محل عبور می کنند وجود دارد.

عرض صندلی باید به گونه ای باشد که بر لگن فشار وارد نیاورد.عریض بودن بیش از حد صندلی بخصوص در کودکان باعث فشار بیش از حد به ستون فقرات و دردهای کمر و پشت می شود.

پشتی صندلی: فشار وارد بر ستون فقرات ناحیه کمر در حالت نشستن بر روی صندلی بدون پشتی از حالت ایستاده بیشتر است.  همچنین  در حالت نشسته مقداری از قوس طبیعی کمر کم میشود.پشتی صندلی باید  بتواند این کمبود را جبران کند.  پشتی صندلی باید قابل تنظیم باشد و در ناحیه پائین آن فضای کافی برای باسن داشته باشد. بهتر است پشتی صندلی تا حد شانه باشد، عرض آن در حد عرض کمر بوده و برجستگی   پائین آن قوس کمر را حمایت کند.  باید پشتی  قابلیت حرکت به عقب در حد 10 درجه داشته باشد ودر موقع نشستن زاویه لگن از 90 درجه کمتر نشود.

دسته صندلی: بهتر است صندلی دسته دار باشد زیرا دسته صندلی باعث کاهش فشار بر کمر گردن و شانه می شود. بالا بودن دسته صندلی باعث فشار به شانه و درد شانه می شود. دسته صندلی باید قابل تنظیم بوده، به میز کار گیر نکند.

 مطالب مرتبط:

 کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی دکتر رئیسی: تهران، شریعتی بالاتر از سید خندان نرسیده به همت روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831 مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگر، میدان ولی عصر، خیابان کریم خان، خ به آفرین 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: خرید صندلی مناسب, صندلی اداری مناسب, صندلی مناسب دیسک کمر, صندلی طبی, صندلی مناسب کامپیوتر
+ نوشته شده در  بیست و هفتم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

۱۰٪ آنچه می خوانیم

۲۰٪ آنچه می شنویم

۳۰٪ آنچه می بینیم

۵۰٪ آنچه می بینیم و می شنویم

۷۰٪ آنچه بحث می کنیم

۸۰٪ آنچه تجربه می کنیم

۹۵٪آنچه به دیگران یاد می دهیم

ویلیام گلاسیر


برچسب‌ها: اصول یادگیری, آموزش پزشکی
+ نوشته شده در  بیست و هفتم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

خشکی مفاصل

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

خشکی مفصل یعنی حرکت  یک مفصل محدود شده یا مشکل میباشد. و عامل این حالت ضعف یا درد مفصل نیست.  برخی از مراجعین به متخصصین طب فیزیکی به این مشکل مبتلا می باشند. در این حالت بیمار ممکن است حرکت مفصل را بطور کامل انجام دهد. خشکی مفصل اغلب صبح پس از بیدار شدن از خواب یا پس از استراحت دیده می شود و علامت التهاب در مفصل است. فرد مبتلا از احساس خشکی صبح هنگام بعد از بیدار شدن از خواب شکایت دارد. بتدریج با حرکت خشکی مفصل کمتر می شود. خشکی ممکن است در دستها، ستون فقرات یا کمر باشد. این حالت در روماتیسم مفصلی بیشتر دیده شده وبیمار بتدریج با افزایش فعالیت احساس بهبودی میکند. در خشکی مفصل لایه ای از مفصل که سینوویوم نامیده می شود تورم پیدا کرده و این تورم با بی حرکتی بیشتر می شود. علل خشکی مفصل  طولانی مدت اغلب  علل روماتیسمی است . البته خشکی مفصل کوتاه مدت  اکثرا در اثر آرتروز مفصل دیده می شود.  در این حالت خشکی مفصل کمتر از نیم ساعت است. حتی حساسیت به برخی غذاها می تواند باعث خشکی گذرای مفصلی شود. مواردی مثل مشکلات استخوان، بدخیمی ها، استفاده بیش از حد مفاصل و آسیب مفصلی نیز می توانند باعث این حالت شوند.

تشخیص علت این مشکل نیاز به معاینه و انجام آزمایشات مختلف دارد.

درمان خشکی مفصل با درمان بیماری اصلی انجام می شود.گرما، دوش آب گرم و ورزشهای کششی به کاهش آن کمک می کنند. گاهی از بریس جهت افزایش حرکت مفصل استفاده می شود.  اقدامات درمانی تخصصی طب فیزیکی در موارد شدید تر کمک کننده است.

 مطالب مرتبط:


برچسب‌ها: علت خشکی مفصل, علل خشکی مفاصل, درمان خشک شدن مفاصل, روماتیسم مفصلی
+ نوشته شده در  بیست و چهارم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

 

آسیب به هر کدام از استخوانها، رباطها (لیگامانها) یا تاندونها در ناحیه مچ پا می تواند باعث درد مچ پا شود.با اینحال بیشتر دردهای مچ پا ناشی از رگ به رگ شدن وکشیدگی مچ پا هستند. رگ به رگ شدن وکشیدگی علل درد مچ پامچ پا زمانی روی می دهدکه مچ پا،دچار پیچ خوردگی می شود. پیچ خوردگی باعث کشیدگی ورگ به رگ شدن رباطهای مچ پا وناحیه قوزک شده وحتی می تواند منجر به پارگی آنها گردد.گرچه بیشتر رگ به رگ شدن وکشیدگی های مچ پا  بعلت  انواع ورزش ها است،اما این مسئله می تواند بعلت راه رفتن روی سطح ناجور و قدم اشتباه و خالی شدن زیر پا بعلت گام نادرست  روی دهد. در صورت تکرار شدن پیچ خوردن مچ پا باید عللی که باعث اختلال تعادل می شوند مثل نروپاتی، ام اس و بیماریهای مغز و نخاع بررسی شوند.

علل شایع درد مچ پا شامل موارد زیر است:

تاندونیت آشیل(التهاب زرد پی پائین  وپشت ساق پا است  که بعلت کشیدگی  شدید وتکراری تاندون اشیل ایجاد می شود).

پارگی تاندون اشیل.

شکستگی وکندگی استخوان(Avulsion fracture).

شکستگی مچ پا وسایر استخونهای قسمت پائین پا.

نقرس:

 نقرس بیماری است که بعلت رسوب کریستالهای اسید اوریک در مفاصل بوجود می اید.

آرتروز(استئوارتریت):

براثر فرسایش وتخریب غضروف مفاصل ایجاد می شود.

نقرس کاذب:

 نقرس کاذب بعلت رسوب کریستالهای کلسیم پیروفسفات(CPP) در مفاصل ایجاد می شود.

رماتیسم مفصلی(ارتریت روماتوئید).

آرتریت سپتیک:

 آرتریت سپتیک ،عفونت  شدید مفصل است  که  مفصل علائمی مانند درد، گرمی، قرمزی، تورم،والتهاب دارد.

کشیدگی ورگ به رگ شدن مچ پا.

آسیب ،کشیدگی ورگ به رگ شدن پا.

شکستگی استرس:

 شکستگی استرس (شکستگی خستگی)  نوعی شکستگی است که بدون ضربه وبر اثر کار زیاد وفشار مکرر به استخوان ایجاد می شود.

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

آدرس کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی دکتر رئیسی: تهران، شریعتی بالاتر از سید خندان نرسیده به همت روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831
مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگرِِِ میدان ولی عصر، خیابان کریم خان، خ به آفرین 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: درد مچ پا برای چیست, علل و عوامل درد قوزک, علل ورم قوزک, علت آرتریت مچ پا, علل مچ درد
+ نوشته شده در  بیستم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

ام آر آی زانو

بر اساس نیاز از آزمایش، عکس ساده، سونوگرافی و ام آر آی برای بررسی مشکلات زانو استفاده می شود.تصویر بردای اشعه ایکس:

ممکن است ابتدا عکسبرداری زانو با اشعه ایکس توصیه شود. این عکسبرداری یا گرافی به پزشک کمک میکند شکستگی استخوان وتغییرات مرتبط با دژنراسیون استخوان را بررسی کند.

سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری):

سی تی اسکن نوعی عکس برداری اشعه ایکس با دقت زیاد واز زوایای مختلف است که بوسیله کامپیوتر تصاویر ترکیبی از مقاطع مختلف ایجاد میشود. سی تی اسکن مشکلات استخوان واجسام شناور در مایع مفصل را نشان میدهد.

سونوگرافی(اولتراسوند):

این فناوری امواج صوتی را برای دریافت تصویر زنده از بدن بکار میگیرد. سونوگرام آرآی زانوافی میتواند برخی ساختارهای اطراف و درون زانو را نشان دهد. پزشک ممکن است است در طی سونوگرافی مانورهای مختلفی را انجام دهد تا مشکل را پیدا کند. در حال حاضر متخصصین طب فیزیکی در مراکز دانشگاهی مجهز به سونوگرفی بوده و این بررسی را انجام می دهند.

تصویر برداری با رزونانس مغناطیسی ( ام آر آی):

ام آر آی تکنولوژی پیشرفته ای است که در آن از امواج رادیویی و یک مگنت قوی (آهن ربا) برای ایجاد تصویر از زانو استفاده میشود. این تکنولوژی بخصوص در آسیب بافتهای نرم زانو مانند رباطها تاندونها غضروف وعضلات کمک کننده میباشد.

تست های آزمایشگاهی:

  متحصصین طب فیزیکی اگر به وجودبیماریهای روماتیسمی و التهابی، عفونت در زانو ،نقرس یا نقرس کاذب مشکوک شود ممکن است درخواست آزمایش خون بدهد. همچنین ممکن است برای بررسی بیشتر آرتروسنتز انجام دهد. آرترو سنتز از جمله اقداماتی است که بوسیله آن مقداری از مایع مفصلی بوسیله سوزن کشیده شده و به آزمایشگاه فرستاده میشود تا به تشخیص بیماری مفصل زانو کمک کند.

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

مطالب مرتبط :

آدرس کلینیک دکتر رئیسی و: تهران، شریعتی روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831 مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447 فیزیوتراپی شریعتی:شریعتی روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگر 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: علل زانودرد, بررسی علل درد زانو, ام آر آی زانو, تشخیص درد زانو, آزمایش خون برای درد زانو
+ نوشته شده در  بیستم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

در اثر  آسیب مثل پیچ خوردن مچ پا یا آسیب زانو التهاب بوجود می آید. التهاب منجر به درد و ورم  می شود. جریان خون به محل زیاد می شود نهایتا التهاب در صورت عدم کنترل مناسب باعث آسیب سلولی مدرد زانوی شود. ورم در صورت باقی ماندن باعث رسوب پروتئین شده که درمان ورم را سخت تر می کند بنابر این باید  التهاب را کنترل کنیم.

در طب فیزیکی اقداماتی که برای درمان آسیب زانو انجام می دهیم شامل موارد زیر است.

بی حرکتی:

عضو مبتلا را در دوره التهاب حاد بی حرکت می  کنیم. باید این زمان حداقل زمان مورد نیاز باشد. و هرچه زودتر وقتی التهاب کاهش یافت حرکت را شروع کنیم. ادامه بیحرکتی باعث پوکی استخوان، ضعف عضله و اختلال تعادل می شود. برای درمان عوارض بیحرکتی حداقل دو برابر زمان بیحرکتی لازم است. این امر در ورزشکاران و افراد سالمند بسیار مهم است.

استراحت :

استراحت سبب کاهش التهاب، تورم و درد می شود. عضو مبتلا استراحت می دهیم اما سعی می کنیم بقیه بدن حرکت داشه باشد زیرا خود بی حرکتی باعث ایجاد عوارض می شود. مثلا در پیچ خوردن یک زانو باید سایر اندامها ورزش داده شوند.

یخ درمانی :

استفاده از سرما یا یخ سبب کاهش تورم می گردد و در آسیب حاد کاربرد دارد اما  بعد از 48-72 ساعت که از مرحله حاد التهاب گذشت از گرما استفاده می کنیم یخ را خورد کرده درون کیسه می ریزیم کیسه حاوی یخ را در حوله قرار داده و حوله را روی محل می گزاریم.یخ درمانی  ۲۰ دقیقه وچندبار در روز صورت گیرد.یخ نباید روی عصب قرار گیرد و در صورت افزایش درد یا ایجاد بی حسی و گزگز بلافاصله آنرا قطع کرد. می توان از ماساژ یخ به مدت 5 دقیقه استفاده کرد. در برخی بیماریها استفاده از یخ ممنوع است که در بخش دیگری از وبلاگ طب فیزیکی به ان اشاره کردیم.

فشار موضعی به زانو یا مچ پا توسط بانداژ محل :

بانداژ سبب کاهش تورم و تسریع بهبودی می شود. در حالت حاد باند کشی باید هر دو ساعت باز شده و با دو سوم تا سه چهارم کشش باند مجددا بسته شود. در صورت ایجاد درد، بدتر شدن درد یا گزگز باید باز شده و شل تر بسته شود.

بالا نگه داشتن عضو :

بالا نگه داشتن عضو مبتلا به التهاب با کاهش جریان خوم و افزایش خروج مواد التهابی و مایع  سبب کاهش تورم و التهاب می گردد.

استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مثل بروفن(ادویل، ژلوفن)، ناپروکسن، ملوکسیکام(موبیکبرخورد با آسیب های حاد)، ایندومتاسین دیکلوفناک(ولتارن):

این داروها در مقادیر کمتر سبب کاهش درد می شوند.  در مقادیر بالاتر سبب کاهش التهاب هم می شوند.  این داروها نباید در صورت وجود سابقه خونریزی معده استفاده شوند. این داروها در صورت وجود مشکل گوارشی قلبی، بیماریهای خونریزی دهنده و کاهش پلاکت نیز باید با نظر پزشک مصرف شوند. در این وبلاگ توضیح جامعی در مورد هر کدام از این داروها داده شده است.

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

مطالب مرتبط :

آدرس کلینیک دکتر رئیسی: تهران، شریعتی روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831
مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگر 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: درد زانو درمان, پیچ خوردن مچ پا, آسیب حاد زانو درمان, درد زانو در ورزش, درمان پیچ خوردن مچ پا
+ نوشته شده در  هفدهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

لاغر شدن عضلات بصورت موضعی علل مختلفی دارد. گاهی علل آن با درد همراه است و گاهی بدون درد. تشخیص لاغری موضعی با شرح حال معاینه بالینی و معاینه طب فیزیکی است. در مواردی نیاز به انجام آزمایشات خون، نوار عصب عضله و ام آر ای وجود دارد. در زیر به مواردی که بیشتر در کلینیکهای طب فیزیکی دیده می شوند اشاره می کنیم.
 
علل مربوط به عصب حرکتی تحتانی
 
    بیماریهای جسم سلولی عصب محرکه تحتانیلاغری موضعی
    • عفونتها
      • فلج اطفال
      • ویروسهای شبیه فلج اطفال  (eg, neuronopathy following acute hemorrhagic conjunctivitis caused by EV70 virus)
      • PPMA
      • عفونت رتروویروسها  HIV or human T-cell lymphotrophic virus (HTLV)[13]
    • Anterior horn cell diseases (noninfective)
      • سندرمهای بیه  آی ال اس
      • ابتدای بیماری موتور نورون
      • SMA و زیر شاخه های آن 
      •  آتروفی یک عضو Monomelic amyotrophy
      • دژنراسیون مربوط به |ارکینسون و بیماریهای مشابه Focal spinal lesions
      • سیرنگومیلی
      • تومرهای داخل نخاع
      • علل عروقی درگیری نخاع 
      • آسیب که باعث سیرنکس یا هماتومیلی شود
      • رادیکولوپاتیهای بدنبال عوامل عفونی
      • سایر علل
      • اختلال آنزیمی ارثی - Hexosaminidase A deficiency
      • اختلالات سیستم ایمنی- Dysproteinemia, anti-GM1 antibody
      • مشکلات متابولیک-دیابت
      • سموم مثل سرب و جیوه
      • Endoاختلال غدد مثل تیرویید 
      • علل فیزیکی مثل رادیاسیون و آسیب الکتریکی
      • Paraneoplastic - Subacute motor neuronopathy associated with cancer or lymphoma (especially Hodgkin disease)
  • Spinal root lesions
    • بیرون زدگی دیسک کمر
    • کنده شدن ریشه عصبی
    • تومر مثل مننژیوما و شوانوما
    • Spinal dysraphisms with myelomeningocele, low tethering of the cord, mesenchymal rests, or lipomas
    • رادیکولوپاتی ناشی از رادیاسیون 
    • Ankylosing spondylitis روماتیسم ستون فقرات 
    • دیابت شیرین
    • ضایعات شبکه بازویی و خاجی-کمری
    • تهاجم بدخیمی
    • Thoracic outlet syndrome سندرم خروجی قفسه سینه 
    • آسیب
    • صدمات زایمانی
    • Tomaculous plexopathy
    • خونریزی پسواس 
    • آبسه پسواس
    • رادیاسیون
    • نوریت براکیال 
    • پلکسوپاتی فامیلی شبکه بازویی
    • دیابت
    • واسکولیت
    • Intraarterial injections (gluteal and iliac arteries)
    • زونا
    • پلکسوپاتی ایدیوپاتیک لومبوساکرال
  • بیماریهای اعصاب محیطی
    • Peripheral nerve injuries - External compression, partial or complete transection
    • Entrapment - Carpal tunnel, suprascapular entrapment
    • Ischemia (vasculitis)
    • Multifocal motor neuropathy with conduction block and high titer of anti-GM1 antibodies
    • Leprosyجدام
    • درگیری یک عصب در دیابت
  • بیماریهای عضله 
    • میوپاتی سارکویید
    • میوپاتی چهار سر
    • میوزیت موضعی و اینکلوژن بادی میوزیت
    • میوپاتی ناشی از تزریق 
    • لنفوم عضلات 
    • بیماری سنترال کور
    • دیستروفی عضلانی
    • دیستروفی میوتونیک 
    • فقدان مادرزادی یک عضله
  • آتروفی ناشی از استفاده نکردن از عضله بعلت آرتریت شکستگی یا التهاب دور مفصل و سایر آسیبها
  • لاغری موضعی محدود به عضلات بولبار
    • فلج بولبار بعلت ای ال اس که نهایتا اندامها را هم میگیرد.
    • فلج بولبار ارثی اتوزوم غالب : درگیری اندامها نادر است.
    • سندرم پس از فلج اطفال 
    • درگیری عصب هیپوگلوس یا جز حرکتی عصب سه قلو
    • tumor, stroke, or syringobulbia ضایعات ساقه مغز 

برچسب‌ها: علل لاغری موضعی, علل ضعف عضله, علت لاغری باسن, علت فرورفتگی در عضله
+ نوشته شده در  چهاردهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

سطح مطلب:عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی 

برخورد با استئوپروز که شامل پیشگیری؛ درمان و توانبخشی می باشد نیاز به  برخورد چند تخصصی دارد پوکی استخواناستفاده دارویی به تنهایی در تمام بیماران برای درمان پوکی استخوان قابل پذیرش نیست. .یکی از مشکلات ایجاد شده توسط  استئوپروز ، اختلال در عملکرد فرد مبتلا است و بهبود عملکرد  جزو اهداف اصلی رشته طب فیزیکی و توانبخشی است. هدف اصلی در حیطه طب فیزیکی و توانبخشی بهبود کیفیت زندگی از طریق بهبود عملکرد فرد می باشد. بهبود عملکرد و کیفیت زندگی با رهیافتهای پیشگیری، درمان و توانبخشی  مرتبط است. بنابراین متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی در هر سه زمینه در کنار سایر متخصصین مرتبط با مدیریت استئوپروز همکاری دارند. بعلاوه رهیافت توانبخشی علاوه بر موارد ذکر شده به  پیش بینی مراقبت  از بیمار و پیش بینی سرویسهای لازم در این زمینه می پردازد که در توانبخشی جامعه نگر مد نظر قرار می گیرد. و هدف آن مشارکت حداکثری فرد در جامعه است. هدف از این نوشتار ؛ نیاز های توانبخشی افراد مبتلا به پوکی استخوان در سطوح مختلف پیشگیری، درمان، بازتوانی و مشارکت در جامعه است.

از طرف دیگر سن مهمترین عامل خطر برای پوکی استخوان است و بطور مستقل از BMD با پوکی استخوان ارتباط دارد. با توجه به درمان بیماران مسن در سرویسهای توانبخشی، درمان همزمان پوکی استخوان باید مد نظر قرار گیرد. سایر بیمارانی که بطور گسترده در سرویس توانبخشی تحت درمان قرار می گیرند و نیاز به توجه از لحاظ پوکی استخوان می باشند شامل سکته مغزی، آسییب نخاعی، ام.اس.، و پارکینسون می باشند. البته تقریبا تمام بیماران نیازمند سطحی از خدمات توانبخشی می باشند و بسیاری از انها مبتلا به پوکی استخوان همزمان می باشند. با گسترش روز افزون حیطه طب توانبخشی در جامعه ما و مراجعه بیماران توجه به پوکی استخوان در تمام موارد باید مد نظر قرار گیرد.

در  طب  فیزیکی و توانبخشی  برخورد با استئوپروز در شش مرحله تقسیم می شود. پیشگیری، ارزیابی عوامل خطر و تغییر آنها، سایر بررسیها بخصوص از لحاظ عملکرد و کیفیت زندگی، تشخیص و درمان دارویی و غیر دارویی ، بهبود عملکرد و افزایش مشارکت فرد،  حمایت اجتماعی و مشارکت در تصمیم گیری.

 

پیشگیری:

 

پیشگیری اولیه شامل بهبود سلامت از طریق اموزش و مدیریت فردی برای بهبود سلامت استخوان و کاهش خطر پوکی استخوان است. بر اساس شواهد علمی پیشگیری از پوکی استخوان و آموزشهای مدیریت فردی  مداخله موثری در پیشگیری از پوکی استخوان  در خانمهای با سن بالای 40 سال در جامعه بوده است.

 

ورزش از مهمترین مداخلات متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی برای پیشگیری از پوکی  استخوان است. ورزش باعث کاهش خطر پوکی استخوان با افزایش توده استخوانی در بالغین جوان، حفظ توده استخوانی در افراد بالغ، و کاهش از دست رفتن توده استخوانی در خانمهای بعد از سن یائسگی می شود. در مرور سیستماتیک نشان داده شده که ورزشهای با فشار بالا بر استخوان (High-impact activity)  و مقاومت زیاد  در خانمهای قبل از یائسگی باعث افزایش دانسیته استخوانی در ستون فقرات و ران می شوند. و ورزشهای با فشار بالا که بصورت دوره ای و کوتاه انجام شود فقط بر دانسیته استخوانی ران تاثیر داشته اند. محلهای فشار بر استخوان بخصوص   در خانمهای ابتدای سن پس ازیائسگی  بدنبال ورزش افزایش دانسیته استخوانی داشته اند. بر اساس مرور سیستماتیک،   تمرینات لرزش کل بدن ( Whole –Body Vibration)  بعنوان روش جدید ورزشی همراه با تغییرات قابل توجه در دانسیته استخوانی تیبیا و ستون فقرات در مفصل ران در خانمهای بعد از سن یائسگی بوده است.

 

ارزیابی عوامل خطر و تغییر آن:

 

اولین قدم در مدیریت پوکی استخوان، ارزیابی مقدار مطلق خطر شکستگی ناشی از استئوپروز است. این کار با ارزیابی BMD  و FRAX  انجام می شود. زمین خوردن  بیشترین ارتباط با خطر شکستگی را دارد. افتادن بیش از یک بار در سال دوبرابر مهمتر از سایر عوامل خطر است.  بنابراین باید عوامل خطر زمین خوردن   مشخص شده و مداخله لازم انجام شود. در یک مطالعه 67 درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان دارای مشکل بی اختیاری اداری بودند. مداخلات توانبخشی موثری که برای این افراد در بخش طب فیزیکی انجام می شود شامل بیوفیدبک،  تحریکات الکتریکی عملکردی، ورزشهای کف لگن، و استفاده از مخروطهای واژینال است. استفاده از دو روش یا بیشتر باعث نتایج عملکردی بسیار خوبی می شود.

 

مطالعه اخیر بر توانبخشی شناختی  cognitive rehabilitation نشان داده این روش می تواند بر کاهش خطر زمین خوردن  موثر باشد. ورزش علاوه بر اثر بر کاهش استئوپروز، بر روی کاهش خطر زمین خوردن  اثر دارد. آموزش ورزش در منزل در کاهش خطر زمین خوردن  موثر بوده است. در مطاله کوکرن ورزش تای-چی نیز موثر بوده اما مرور سیستماتیکی که بعد از آن منتشر شد اثر تای-چی بر کاهش خطر زمین خوردن  را نشان نداد.ورزش تای-چی می تواند برای کاهش ترس از افتادن و بعنوان درمان فرعی در زمین خوردن   بکار رود. در افراد مبتلا به پوکی استخوان کنترل وضعیتی بدن نیز مختل است. ورزشهای تعادلی و تقویت عضلانی، تمرینات راه رفتن و هماهنگی عضلانی باعث بهبود متوسط در تعادل می شوند.مطالعه جدیدی نشان داده  در افراد مسن مبتلا به پوکی استخوان، استفاده از کفی می تواند  همراه با کاهش درد و ناتوانی و افزایش تعادل باشد. ورزشهای پروپریوسپتیو در اکستانسیون در افراد سالمند مبتلا به کیفوز ستون فقرات باعث کاهش خطر زمین خوردن  در آنها شده است. استفاده از لرزش تمام بدن   Whole body vibrationباعث کاهش خطر زمین خوردن  سالمندان نشده است. اما ممکن است بر روی تعادل و میزان تحرک اثر داشته باشد. همچنین باعث افزایش قدرت عضلات اندام تحتانی گردد..یک متا آنالیز  کاهش خطر شکستگی  با ورزش را نشان داده است.

 

درمان درد مزمن ستون فقرات در استئوپروز

تصحیح وضعیت نامناسب ستون فقرات ، استفاده از weighted

kypho-orthosis بیوفیدبک

استفاده از مدالیته های فیزیکی مثل اولتراسوند، ماساژ یا تحریکات الکتریکی

اگر انحراف ستون فقرات قابل تصحیح نباشد استفاده از ارتوز کمری حمایتی توصیه می شود

توصیه به عدم انجام فعالیتهایی که باعث فشار بالای عمودی بر مهره ها می شوند یا همراه با خم شدن بیش از حد بدن به جلو می باشند

تجویز ورزشهای خاص درمانی برای مشکلی که باعث درد شده استText Box: درمان درد مزمن ستون فقرات در استئوپروز
تصحیح وضعیت نامناسب ستون فقرات ، استفاده از weighted
kypho-orthosis بیوفیدبک 
استفاده از مدالیته های فیزیکی مثل اولتراسوند، ماساژ یا تحریکات الکتریکی
اگر انحراف ستون فقرات قابل تصحیح نباشد استفاده از ارتوز کمری حکایتی توصیه می شود
توصیه به عدم انجام فعالیتهایی که باعث فشار بالای عمودی بر مهره ها می شوند یا همراه با خم شدن بیش از حد بدن به جلو می باشند
تجویز ورزشهای خاص درمانی برای مشکلی که باعث درد شده است

اختلال خواب عامل دیگر خطر زمین خوردن  است که ورزش می تواند در بهبود خواب موثر باشد اما در تحقیقات هنوز مستقیما ثابت نشده است. استفاده از محافظ  ران باعث کاهش خطر شکستگی می شود اما بر کاهش خطر زمین خوردن  اثری ندارد. تحقیقات نشان داده محافظ ران اثر کم اما قابل توجهی در کاهش شکستگی در سالمندانی که در سرای سالمندان نگهداری می شده اند داشته است اما در سایر سالمندان جامعه اثری نداشته است.

 

کیفوز شایعترین بدشکلی ناشی از پوکی استخوان و شایعترین عامل اسیب روحی  وابسته به  پوکی استخوان است. در این حالت ضعف نسبی عضلات اکستانسور نسبت به فلکسور یا نسبت به وزن بدن دخیل است.و خطر شکستگی مهره های ستون فقرات را افزایش می دهد. وضعیت کیفوز ستون فقرات خطر زمین خوردن را نیز افزایش می دهد

 

 

 

سایر ارزیابیهای طب فیزیکی:

 

بررسی وضعیت عملکرد،

 

ارزیابی عملکرد در طب فیزیکی و توانبخشی اساسی می باشد و شامل ازیابی تحرک ((Ambulation

 

هماهنگی، کنترل وضعیتی و توانایی انجام فعالیتهای فیزیکی است. توانایی انجام فعالیتهای فیزیکی شامل آنالیزراه رفتن، توانایی راه رفتن به عقب، تست سرعت راه رفتن، تست تعال ایستادن، توانایی ایستادن از حالت نشسته روی صندلی و معیار تعادل Berg  است.

 

ارزیابی کیفیت زندگی: شکستگی ران و ستون فقرات باعث اختلال در کیفیت زندگی می گردد. تحقیقات اخیر نشان می دهد پوکی استخوان به تنهایی و یا شکستگی غیر از ستون فقرات و ران بر کیفیت زندگی اثر دارد. بنابراین یکی از اهداف  توانبخشی پوکی استخوان ارزیابی کیفیت زندگی و سعی در بهبود آن است. یکی

از پرسشنامه هایی که به فارسی نیز استاندارد شده SF36 است که می توان برای این افراد بکار برد.

 

درمان دارویی: در مباحث قبلی توضیح داده شده است.

 

خطر زمین خوردن و مداخلات طب فیزیکی

عوامل پزشکی

بی اختیاری ادراری: توانبخشی کف لگن

افت وضعیتی فشارخون: جوراب فشاری، ورزش

اشکال در جابجایی و تحرک: تمرینهای لازم، وسایل کمکی

اختلال شناختی: توانبخشی شناختی

عوامل خطر عضلانی اسکلتی: توانبخشی نروموسکولار

اختلال تعادل: تمرینات تعادلی

ضعف عضلانی: تقویت عضلات

کیفوز: بهبود وضعیت با تمرینات، بریس و بیوفیدبک

اختلال پروپریوسپتیو: تمرینات بهبود پروپریوسپتیو

اختلال بینایی: آموزش

داروهای سداتیو: آموزش

عوامل محیطی

نورکم محیط، موانع محیطی، لیز خوردن قالیچه، خطناک بودن محیط حمام، سر بودن محیط بیرون: ارزیابی و تغییر مناسب محیط

 

بهبود عملکرد و افزایش مشارکت اجتماعی:

 

متاسفانه  افراد زیادی با پوکی استخوان به ما مراجعه می کنند که بعلت ترساندن از حرکت دچار اختلال شدید عملکردی و اشکال در مشارکت اجتماعی شده اند. بسیاری از افراد مراجعه کننده به متخصصین طب فیزیکی از زمینگیر شدن و وابسته شدن نگرانند و بدنبال راهی برای پیشگیری و یا درمان آن می باشند. بدنبال ارزیابی دقیق بیمار، رهیافتهای مناسب برای بهبود عملکرد و مشارکت بیمار باید طراحی گردد. تمرینات وضعیت بدنی، جابجایی فرد در تخت، منزل و بیرون از منزل، راه رفتن و فعالیتهای روزمره زندگی باید برای فرد طراحی و آموزش داده شود. استفاده از وسایل کمکی مثل عصا، واکر و ویلچر تجویز مناسب شود. مثلا عصای کوتاه باعث افزایش کیفوز و شکستگی ستون فقرات و عصای بلند باعث افزایش خطر زمین خوردن از عقب می شود. استفاده از سایر وسایل کمکی برای بهبود تعادل از سایر اقدامات توانبخشی است . درمان مشکلات همراه مثل درد، یا ادم که با حرکت فرد تداخل دارد از سایر اقداماتی است که به بهبود عملکرد و افزایش مشارکت کمک می کند.

 

مشارکت در برنامه ریزی:

 

با گسترش سالمندی و عوارض آن و نقش طب توانبخشی در مدیریت بیماریها، متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی باید در برنامه ریزیهایی بخصوص از لحاظ توانبخشی جامعه نگر در سیستم سلامت همفکری داشته باشند.

 


برچسب‌ها: درمان پوکی استخوان, متخصص پوکی استخوان, ورزش پوکی استخوان, درمان استئوپروز, ورزش در استئوپروز
+ نوشته شده در  یازدهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

بسیاری از مراجعین متخصصین طب فیزیکی بیماران درد کمر می باشند. برخی از این بیماران دچار روماتیسم ستون فقراتAnkylosing spondylitis   می باشند. روماتيسم ستون فقرات بيماري است كه بيشتر در مردان جوان ديده مي شود علايم آن شامل خشكي صبحگاهي و درد در ناحيه پائين كمر است. گاهي به علت مبهم بودن علايم روماتیسم ستون فقرات یا بطور خلاصه "ای اس" دير تشخيص داده مي شود.ا اگرچه معرفی داروهای تازه مثل infliximab, etanercept and adalumimab باعث بهبود در روند درمان این بیماری بخصوص تاخیر در اشکالات ایجاد شده در ستون فقرات شده اما اساس درمان در اين بيماري ورزش است زيرا بتدريج با افزايش سن ستون فقرات به سمت جلوخم شده و ممكن است در اين حالت بماند. درمان دارویی باعث عدم نیاز این بیماران به فیزیوتراپی تخصصی و روشهای طب فیزیکی نمی شود

به صورت توصیه عمومی اين بيماران بايد:

  •  سعي نمايند بالشت زير سر نگذارند. روماتيسم ستون فقرات یا بالشت کوتاه استفاده کنند
  • آب درماني و شنا براي اين بيماران بسيار مناسب است حداقل باید ورزش در آب  دو بار در ماه باشد ولی بهتر است دو تا سه بار در هفته باشد.
  • طول عضلات را با كشش عضلاني حفظ نمايند.  زیرا خشکی عضلات در ای اس شایع است و باعث ایجاد درد و بدتر شدن علایم می شود.
  • انجام دادن حركاتي كه باعث افزايش خم شدن  بیش از حد ستون فقرات مي گردد در اين بيماران ممنوع است.
  • براي كاهش سريعتر خشكي صبحگاهي استفاده از دوش آب گرم صبح بعد از بيدار شدن مفيد است.
  • براي پيشگيري از خم شدن بدن تشك مورد استفاده هنگام خواب نبايد نرم باشد تشک با سفتی زیاد نیز درد این بیماران را تشدید می کند.
  • خوابيدن بر روي شكم دو بار در روز براي مدت يك ربع مفيد است

درمان اصلی بیماری "ای اس " اقدامات توانبخشی است.  مشاوره طب فیزیکی و توانبخشي از ابتداي بيماري ضروري است . متاسفانه  بیماران زمانی به متخصص طب فیزیکی ارجاع می شوند که بسیاری از فرصتها در درمان بیمار از دست رفته است. در صورت وجود درد شديد، يا پيشرفت بيماري اقدامات بيشتر توانبخشي كمك كننده است.در این بیماران اقدامات طب فیزیکی می تواند به کاهش درد و افزایش حرکت ستون فقرات در موارد اولیه کمک کند.


مطالب مرتبط:


برچسب‌ها: درمان درد کمر, ورزش درمانی کمردرد, بادکش در دردکمر, خشکی ستون فقرات و کمر, درمان اسپوندیلیت آنکیلوزانAnkylosing spondylitis
+ نوشته شده در  نهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

درد پاشنهدرد پاشنه مشکل شایعی است و بسیاری از بیماران به آن خار پاشنه می گویند. درد پاشنه علل مختلفی دارد.

افزایش وزن:

افزایش وزن به تنهایی می تواند باعث درد پاشنه شود یا درد پاشنه را تشدید نماید

برهم خوردن شکل پا:

فرم پا در توزیع فشار در نقاط مختلف آن هنگام راه رفتن بسیار مهم است لذا برهم خوردن شکل پا می تواند باعث درد پاشنه شود. تعیین نوع برهم خوردن شکل پا و نحوه جبران آن بسیار تخصصی است

بیماریهای التهابی:

گاهی بیماریهای التهابی  خود را بصورت درد پاشنه نشان می دهند. اگر درد پاشنه با خشکی طولانی مدت صبحگاهی باشد یا دوطرفه باشد، باید تستهای بیماریهای التهابی برای بیمار انجام شود.

افزایش ناگهانی فعالیت:

گاهی برخی از افراد ناگهان می خواهند مدتها عدم ورزش خود را در چند روز جبران کنند، در این افراد ممکن است به درد پاشنه مبتلا شوند.

التهاب غلاف کف پایی:

در این این حالت بیمار درد در اولین قدم پس از بیدار شدن را دارد. درد با فعالیت کمتر می شود. اما فعالیت بیشتر درد را بیشتر می کند. اگر این حالت ادامه یابد باعث رسوب کلسیم در پاشنه شده و درد در زیر پاشنه ایجاد می شود که به آن خار پاشنه هم گفته می شود.

گاهی گیر افتادگی عصبی در قوزک پا خود را بصورت درد پاشنه نشان می دهد. در موارد متعددی دیسک کمری و گیر افتادگی عصب سیاتیک بصورت درد پاشنه دیده می شود.


پلانتارفاشئيت یا درد غلاف کف پایی که خار پاشنه نیز گاهی نامیده می شود، يكي از شايع ترين علل درد پاشنه است . و بیماران زیادی با این تشخیص به کلینیکهای طب فیزیکی مراجعه می کنند. هم افراد بي تحرك و همچنين ورزشكار را درگير مي كند و به نظر مي رسد درنتيجه فشار بيش از حد مزمن يا به دليل سيستم غلط زندگي و يا ورزش نامناسب باشد .

اخيرا پيشنهاد مي شود كه واژه ي مناسب تربه جاي پلانتارفاشئيت ، فاشيوزيس است . كه اين به دليل ايجاد تخريب دربافت فاشيا به جاي التهاب است . فاشياي پلانتار يك غشاء فيبري ضخيم است كه از تكمه ي داخلي استخوان پاشنه شروع شده و درخفظ قوس طبيعي پا دخيل مي باشد .

 فشار تكراري ناشي از ايستادن ها يا دويدن هاي طولاني مدت علت تغييرات به وجود آمده به صورت حاد يا مزمن در اين غشاء مي باشد . در این حالت مشکلات زمینه مانند صافی کف پا، افزایش قوس کف پا، اختلال در طول اندام و.... وجود دارد.  علايم كلاسيك بيماري شامل درد شديد صبحگاهي يا بعد از دوره كوتاه مدت استراحت است كه با حركت بهبود مي يابد و با ايستادن طولاني مدت تشديد مي شود . برای بسیاری از  افراد مبتلا اینکه درد با استراحت بدتر می شود و با راه رفتن بهتر می شود باعث تعجب است. در معاينه باليني لمس تكمه داخلي استخوان پاشنه موجب احساس درد مي گردد . و خم كردن شست پا  به سمت بالا (دورسي فلكشن شست ) توسط پزشك موجب احساس ناراحتي در بيمار مي گردد عوامل خطر اين بيماري شامل دو دسته ي داخلي وخارجي مي باشد فاكتورهاي داخلي شامل چاقي ، صافي قوس كف پا ، قوس زياد كف پا ، كوتاهي تاندون آشيل و انحراف بيش ازاندازه مچ پا به سمت داخل (پرونيشن زياد مچ پا ) و محدوديت خم شدن مچ پا به سمت بالا (دورسي فلكشن مچ ) ضعف عضلات كوچك كف پا و ضعف عضلات پايين آورنده پنجه ي پا مي باشد . فاكتورهاي خارجي شامل اختلال راستاي اندام تحتاني ، افت وضعيت بدني درنتيجه عدم ورزش و راه رفتن روي سطوح سفت وبا پاي برهنه ، ايستادن طولاني مدت ، كاهش انعطاف عظلات پشت پا در نتيجه عدم كشش توسط فرد وكفش نامناسب مي باشد . در برخی از افرادی که دچار درد پاشنه می شوند در هنگام خواب به پهلو خوابیده و پاها ردا در شکم خم می کنند. این حالت با سفتی غلاف کف پا باعث درد پاشنه می شود.

تصويربرداري به صورت معمول براي تشخيص نيازي نيست اما براي رد كردن ساير علل درد پاشنه كمك كننده است. وجود خار استخوانی در عکس اهمیت زیادی ندارد.

 انواع درمانهاي  مختلف  در رشته طب فیزیکی از جمله يخ درماني ، داروهاي ضد التهاب ، كشش عضلاني ، فيزيوتراپي كف پا ، اسپلينت هاي شبانه ، كفي طبي ، چسب درماني و تزريق كورتون ، پلاسماي غني شده از پلاكت ، دكستروز ، بوتاكس ، يونتوفورزو درمان شاك ويو جهت اين بيماري به كار برده مي شود . ممكن است جراحي براي موارد پلانتار فاشئيتي كه به هيچ درمان ديگري پاسخ نمي دهد لازم شود . در تمام مطالعات انجام شده ورزش هاي كششي ويژه كف پا بهترين نتايج طولاني مدت را به همراه داشته است. در پست دیگری در همین وبلاگ به ورزشها اشاره شده. در اینجا مواردی را متذکر می شویم: 

                        
كشش عضلات پشت ساق و قوس پا با استفاده از حوله توجه داشته باشيد كه حوله را دركنارتخت قرار داده وشب پيش ازبه خواب رفتن وصبح قبل ازگذاشتن اولين قدم روي زمين كشش را انجام دهيد  

نگهداري يك قوطي نوشابه در كنار تخت وقل دادن آن توسط پا:قبل از به خواب رفتن و صبح قبل از برداشتن ادرمان خار پاشنهولين قدم براي يك دقيقه و سه نوبت با فاصله استراحت 30 ثانيه ايي در بين آن . 

 كشش دستي كف پا توام با ماساژ نقطه حداكثر درد: قبل از برداشت اولين قدم به مدت يك دقيقه 3 بار با فاصله

استراحت 30 ثانيه ايي در بين آن

 گاه در صورت صلاحدید پزشک متخصص طب فیزیکی ، تزريق جهت بيمار توسط لمس نقطه دردناك روش شايع ومؤثري است اما تاحد زيادي به تجربه پزشك بستگي دارد و هميشه موفق نيست و درمواردي نياز به تكرار تزريق مي باشد . سونوگرافي يك روش ايمن غيرتهاجمي و ارزان است كه تصويرآن افزايش ضخامت وكاهش اكوي فاشيا منطبق به محل درد وآسيب در فاشيا را نشان ميدهد . تزريق به كمك سونوگرافي  روشي مناسب براي تعيين دقيق محل تزريق مي باشد و ازشيوه ي تزريق به وسيله ي لمس نقطه دردناك مؤثرتر مي باشد. بعد از تزريق توسط سونوگرافي ، شدت درد ، ضخيم شدگي فاشيا وكاهش اكوژنسيته ي آن به صورت قابل ملاحظه ايي بهبود مي يابد.

یک علت شایع دیگر درد پاشنه کم شدن بافت چربی در ناحیه پاشنه است در این حالت تزریق کورتون باعث لاغر تر شدن این بافت چربی و بدتر شدن درد پاشنه می شود. معاینه دقیق طب فیزیکی و گاهی سونوگرافی برای افتراق ایندو لازم است.


 

مطالب مرتبط:


آدرس کلینیک دکتر رئیسی: تهران، شریعتی روبروی پارک شریعتی(کوروش). نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831
مرکز نوار عصب و عضله 22882831 و 09198045447

آدرس درمانگاه دکتر احدی: بیمارستان فیروزگر 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی


برچسب‌ها: علل درد کف پا, علت خار پاشنه, علت گزگز کف پا, دیسک کمر درد پاشنه, پاشنه درد علل
+ نوشته شده در  نهم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

سطح مطلب: عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی

تعداد زيادي از افراد جوان بخصوص خانمهاي جوان با درد زانو به كلينيك طب فيزيكي مراجعه مي كنند كه به آنها کندرموالاسیگفته شده آرتروز دارند و نبايد ورزش كنند. بسياري از اين افراد ورزشكار بوده ويا افراد فعال جامعه مي باشند. متاسفانه اين تشخيص اشتباه باعث صدمات روحي جبران ناشدنی براي اين افراد مي شود. مثلا در فردی که کوهنورد است یا ورزشکار حرفهای است و سالهای زیادی باید هنوز ورزش کند اینجمله که دیگر قادر به ورزش نیست تنها رفع مسولیت و یا تشخیص نادرست است. در حالي كه بار عكس درمان اكثر اين موارد ورزشهاي درماني است كه بر اساس معاينه طب فيزيكي براي بيمار طراحي مي شود.. در اين پست به شايعترين علت درد زانو در جوانان يعني نزمي غضروف كشكك مي پردازيم.

هدف از درمان در طب فیزیکی و توانبخشی  درمان مشکل اصلی بیمار و نه فقط تجویز داروی مسکن است. باز گشت فرد به فعالیت روزانه و فعالیت ورزشی مناسب هدف نهایی درمان در طب فیزیکی و توانبخشی می باشد.

 


مطالب مرتبط :


برچسب‌ها: نرمی غضروف کشکک زانو, کندرومالسی پاتلا, آرتروز کشکک زانو, ساییدگی کشکک زانو, درد جلوی زانو
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  ششم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 


برچسب‌ها: علل درد کمر, عوامل گرفتگی رگ سیاتیک, درمان کمردرد, کمردرد, کمردرد ناگهانی
+ نوشته شده در  یکم مهر 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

تعيين بهترين رهيافت درماني: طبقه‌بندي سطح سوم پس از غربالگري پرچم‌هاي زرد و قرمز و تعيين سطحي که بيمار در آن قرار دارد، نوبت به تعيين بهترين رهيافت درماني براي بيمار مي‌رسد. به جاي تمرکز بر تشخيص آسيب‌شناسي عضو درگير، درمانگر بايستي وضعيت بيمار را براساس مجموعه علايم و نشانه‌هاي موجود طبقه‌بندي کند. انجام طبقه‌بندي به تعيين بهترين رهيافت درماني مناسب کمک مي‌کند. سيستم درماني مبتني بر طبقه‌بندي که در اين فصل مورد بررسي قرار مي‌گيرد توسط Dellito در سال 1995 توصيف و بر پايه تحقيقات انجام شده پس از آن دستخوش اصلاحاتي شده است . اين سيستم با جمع‌آوري اطلاعات از تاريخچه درماني و معاينه باليني، بيمار را طبقه‌بندي مي‌کند. چهار طبقه‌بندي براي بيماران در مرحله 1 مورد استفاده قرار مي‌گيرد. مانيپولاسيون/موبيليزاسيون، تمرينات اختصاصي (فلکشن، اکستنشن، الگوهاي جابجايي جانبي)، استابيليزاسيون و ترکشن. هر کدام از اين طبقه‌بندي‌ها با يافته‌هاي باليني کليدي متعدد و يک رهيافت درماني منحصر به فرد همراه است. اجزاي معاينه با معيارهاي خودگزارشي بيمار، ارزيابي نورولوژيک، تاريخچه بيمار و يافته‌هاي معاينه باليني تعيين مي‌شوند.
برچسب‌ها: کمردرد, کمردرد ناگهانی, علل کمردرد, تشخیص علت کمردرد, دیسک کمر
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سی و یکم شهریور 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

 

 کمردرد(Low Back Pain)(LBP)  شایعترین علت مراجعه بیماران  به متخصص طب فیزیکی   عارضه‌اي است که اغلب افراد بزرگسال در جوامع مختلف، حداقل يک بار آن را تجربه کرده‌اند.  مطالعات و اسناد علمي در مورد ميزان وقوع کمردرد در طول دوره زندگي بيانگر شيوع 80 درصدي اين عارضه است . اگرچه اغلب موارد به خودي خود و يا با مداخلات اندک درماني برطرف مي‌شود اما احتمال عود مجدد بيماري در اين افراد در حدود 60 درصد است. در چند دهه گذشته شاهد پيشرفت‌هاي متعددي در زمينه آگاهي جامعه از ستون فقرات به خصوص در ناحيه کمري بوده‌ايم. آناتومي کارکردي مهره‌هاي کمري و بيومکانيک حرکات قطعات کمري به خوبي مورد مطالعه قرار گرفته و تکنولوژي‌هاي نوين، امکان تصويربرداري دقيق‌تر اين ناحيه را فراهم آورده است. علي‌رغم اين پيشرفت‌ها، شيوع کمردرد و زيان مالي ناشي از آن همچنان رو به فزوني گذارده و در سال‌هاي اخير زنگ خطر جدي را به صدا درآورده است طوري که به نظر مي‌رسد در حال حاضر کمردرد يک اپيدمي باشد.کمردرد وضعيت مشکل‌آفرين و نسبتاً شايع در ميان ورزشکاران به شمار مي‌رود. در حدود 20 درصد تمامي آسيب‌هاي ورزشي با درگير کردن ستون فقرات همراه است. ورزشکاران برخي رشته‌هاي خاص استعداد ابتلاي بيشتري به کمردرد دارند. به عنوان مثاتوانبخشی کمردردل ميزان وقوع کمردرد در ژيمناست‌ها، شناگرها، تنيسورها، فوتباليست‌ها و واليباليست‌ها شايع‌تر است . توانبخشي بيماران مبتلا به کمردرد (بخصوص ورزشکاران) در وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی توضیح داده می شود. رهيافت‌هاي توانبخشي متعددي وجود دارد، اما انتخاب روش مناسب توانبخشي از ميان رهيافت‌هاي متعدد معمولاً متخصص توانبخشي بهترین گزینه را بر اساس تجربه خود  انتخاب می نمایند. اين بخش رهيافت های مبتني بر طبقه‌بندي جهت ارزيابي و درمان بيماران مبتلا به کمردرد را مورد بررسي قرار ميدهد. براساس اين رهيافت بيماران مبتلا به کمردرد براساس مجموعه‌اي از علايم و نشانه‌ها طبقه‌بندي مي‌شوند. سپس طبقه‌بندي بيمار با استراتژي درمان مناسب همراه شده و بهترين اثرات درماني حاصل مي‌شود.

ارزيابي و درمان: اهميت و طبقه‌بندي کمردرد

شناسايي ساختار آناتوميکي مسئول بروز کمردرد در اغلب اوقات مشکل است و در حدود درصد زیادی از بيماران مبتلا به کمردرد، تشخيص علت دقيق درد براساس آسيب‌شناسي مشکل می باشد. متخصصین طب فیزیکی و توانبخشی در این زمینه بررسی دقیقی از بیمار بعمل می آورند. گاهی تشخیص دقیق نهایتا بخوبی مشخص نمی شود، در اين موارد، تشخيص براساس محل درد به اسامي کمردرد يا گرفتگي کمر خوانده مي‌شود. اگرچه همگي بر اين باورند که در اغلب اين بيماران، درمان بايستي به صورت محافظه‌کارانه و بصورت اقدامات غیر جراحی و طب فیزیکی  صورت پذيرد. به نظر مي‌رسد علي‌رغم ظاهر يکنواخت و همگن کمردردهاي با علت نامشخص، اين دردها ماهيتي طبقه‌بندي شده داشته باشند که بر اين پايه، بيماران را براساس علايم و نشانه‌هاي باليني مي‌توان طبقه‌بندي کرد . اين طبقه‌بندي‌ها، پزشک را به سمت مداخلات درماني خاصي رهنمون مي‌سازد. يک سيستم طبقه‌بندي کارآمد براي کمردرد مي‌تواند توان تصميم‌گيري پزشک را ارتقا داده و جهت ارزيابي فوايد درماني مداخلات درماني خاص پيش از مکتوب کردن نتايج در قالب يک مقاله علمي ضروري است.

Delitto و همکاران يک سيستم طبقه‌بندي مبتني بر درمان را جهت ارزيابي و درمان افراد مبتلا به کمردرد پيشنهاد دادند . اين سيستم از اطلاعات اخذ شده حين معاينه باليني و شکايات خود بيمار جهت مديريت بيمار بهره مي‌گيرد. سه سطح اساسي تصميم‌گيري يا طبقه‌بندي مورد نياز است:

1.      ورزشکار بايستي براي تعيين محدوده فعاليت‌هاي غيرمجاز (Red Flag) و پر خطر(Yellow Flag) جهت تعيين فضاي مجاز توانبخشي غربالگري  شود.

2.      تعيين حدت (يا مرحله)کمردرد

3.      انتخاب رهيافت درماني

 

تعيين پرچم‌هاي زرد و قرمز: طبقه‌بندي سطح اول

پرچم‌هاي قرمز

اگر چه در برخی بيماران مبتلا به کمردرد نمي‌توان منبع اختصاصي و مشخصي براي درد شناسايي کرد اما عواملعوامل خطر در کمردرد مکانيکي علت اصلي بروز درد در بسياري مواد به شمار مي‌روند. در درصد کمتري از بيماران علل خطرناک‌تري نظير شکستگي، سندرم دم اسب (Cauda Equina)، سرطان و بيماري‌هاي التهابي وجود دارد . پرچم‌هاي قرمز علايم يا نشانه‌هايي هستند که بيانگر وجود يک يافته پاتولوژيک خطرناک‌تر بوده و ممکن است نيازمند ارجاع جهت مداخلات درماني يا جراحي باشند. يافته‌هاي متعددي از تاريخچه بيمار مي‌تواند پزشک را نسبت به وجود يک يافته آسيب‌شناختي خطرناک آگاه سازد. شکستگي مهره‌هاي کمري در پي آسیب شديد يا پرت شدن از ارتفاع رخ مي‌دهد. شکستگي‌هاي ناشي از فشردگی Compression بطور عمده در زنان يائسه يا افرادي که استخوان‌هاي ضعيف دارند (مصرف طولاني مدت کورتيکوستروئيدها) رخ مي‌دهد. شکستگي‌هاي استرس  در ورزشکاران مبتلا به کمردردهاي پايدار و دائمي ممکن است رخ دهد. شکستگي استرس استخوان خاجي به عنوان يکي از علل بروز کمردرد در ورزشکاران به شمار مي‌آيد. پارس اينترارتيکولاريس کمان مهره رايج‌ترين ناحيه در شکستگي‌هاي استرس مهره‌ها (به خصوص در ورزشکاراني که حرکات تکراري اکستنشن و چرخش را انجام مي‌دهند) به شمار مي‌رود. واژه اسپونديلولیز  که بیماران به آن ترک خوردگی مهره می گویند بيانگر يک ضايعه استخواني در ناحيه پارس اينترارتيکولاريس است . ميزان وقوع اسپانديلولیز در ميان ژيمناست‌ها، وزنه‌بردارها، پرتاب‌گرها، راننده‌ها و قايقرانان بسيار بالاست . اسپانديلوزيس ممکن است به اسپانديلوليستزيس (ليز خوردن رو به جلوي يک مهره نسبت به مهره زيرين) منتهي شود

 

   پرچم‌هاي قرمزي که بيانگر حضور اسپانديلوزيس يا اسپانديلوليستزيس هستند عبارتند از ورزشکاران جوان مبتلا به کمردرد، شرکت در رشته‌هايي که با هايپراکستنشن تکراري ستون فقرات همراه است ، وجود درد به هنگام حرکات اکستنشن.  در صورت مشکوک بودن به ضايعات اسپانديلوتيک. ارجاع بيمار به تصويربرداري تشخيصي کمک‌کننده است. شناسايي سريع اين ضايعات از بروز شکستگي ناشي از جوش نخوردگی يا پيشرفت ليزخوردگي جلوگيري مي‌کند . درمان شامل استفاده از کمربند طبی یا کرست کمری  و محدود کردن حرکات است. توانبخشي بر تمرينات استابيليزاسيون یا  تمرینات پایدار کننده  ستون فقرات استوار است.

کمردرد ناشي از سرطان‌هاي ستون فقرات به ندرت رخ مي‌دهد و کمتر از 1 درصد بيماران مبتلا به کمردرد از اين مشکل رنج مي‌برند. احتمال تشخيص ديرهنگام يا عدم تشخيص در صورت عدم توجه به پرچم‌هاي قرمز وجود دارد. Deyo & Dehil پرچم‌هاي قرمزي را که جهت تشخيص تومورهاي ستون فقرات بايستي بشکستگی مهره و لیزخوردگی مهرهه آنها توجه نمود را مشخص نمودند. از مهم‌ترين آنها مي‌توان به سن بالاتر از 50 سال، کاهش بدون علت وزن و عدم کاهش درد با استراحت مطلق اشاره کرد . مهم‌ترين پرچم قرمز، سابقه قبلي سرطان است. سرطان‌هاي ريه، پروستات و سينه رايج‌ترين سرطان‌هايي که به ستون فقرات دست‌اندازي مي‌کنند . کمردردی که شب بدتر می شود حتما باید از لحاظ بدخیمی بررسی شود. کمردرد ناشي از علل عفوني نظير استئوميليت يا التهاب عفوني ديسک بسيار نادر هستند. پرچم‌هاي قرمز اين حالت عبارتند از تب، لرز، سابقه بروز عفونت‌هايي نظير عفونت مجاري ادراري يا مصرف وريدي دارو در چند روز قبل . در ایران تب مال علت شایعی برای کمردرد می باشد وکه می تواند خود را به اشکال مختلف نشان دهد. در مراحل اوليه، نشانه‌هاي شناسايي اسپونديليت آنکيلوزان یا روماتیسم ستون فقرات (يک بيماري التهابي روماتوئيدي که عمدتاً در مردان بروز کرده و با فيبروز و استخواني شدن ليگامان‌ها و کپسول مفصلي خودنمايي مي‌کند) در تاريخچه بيمار نهفته است. اغلب مبتلايان در زمان ابتلا سني کمتر از 35 سال دارند و با خشکي صبحگاهي مواجه هستند.

يافته‌هايي نظير برطرف شدن درد با فعاليت و نياز به خروج از تخت در شب هنگام از مهم‌ترين نشانه‌هاي مشکوک شدن  به آنکيلوزينگ اسپانديليت است . سندرم دم اسب، متعاقب فتق يک ديسک بزرگ و فشار ناشي از بيرون‌زدگي آن بر ريشه عصب دم اسب حادث مي‌شود. اين بيماري به ندرت و در کمتر از 01/0 درصد مبتلايان به کمردرد رخ مي‌دهد اما به هنگام ظهور به عنوان يک اورژانس جراحي به شمار آمده و نيازمند مداخلات جراحي است. پرچم‌هاي قرمز سندرم دم اسب شامل اختلالات حسي ناحيه اطراف مقعدي، احتباس ادرار و عدم کنترل روي اسفنگتر مقعد است .  بیمارانی که دچار سندرم دم اسب می شوند باید بصورت اورژانس تحت عمل جراحی قرار گیرند. متاسفانه موارد متعددی  از این حالت بعلت ترس بیمار از جراحی، تاخیر در مراجعه به پزشک و ترساندن افرادی که بدون آگاهی به درمان بیماران کمردرد می پردازند در کشور دیده می شود.  پرچم‌هاي قرمزي را که در علل مختلف کمردرد حائز اهميت هستند در زیر نشان داده شده است.

 

پرچم‌هاي قرمز و شرايط بالقوه خطرناکي که منجر به کمردرد مي‌شوند:

شکستگي‌ها

شکستگي ستون فقرات

·         تروماي شديد نظير تصادف با اتومبيل، سقوط از ارتفاع، ضربه مستقيم به ستون فقرات

شکستگي‌هاي Compression

·         تروماي خفيف يا بلند کردن اجسام سنگين در افراد مسن يا افراد مبتلا به پوکي استخوان، مصرف طولاني مدت کورتيکوستروئيدها

و شکستگي تنشي پارس اينتر ارتيکولاريس

·         کمردرد پايدار در جواناني که فعاليت‌هاي تکرارشونده هايپراکستنشن انجام مي‌دهند.

سندرم دم اسب

Saddle Anesthesia

اختلالات مثانه (احتباس ادرار، تکرر ادرار، بي‌اختياري ادرار) در روزهاي اخير

اختلالات نورولوژيک خطرناک و پيشرونده در اندام تحتاني

تومورها

سن بالاتر از 50 سال

سابقه قبلي سرطان

کاهش بدون علت وزن

عدم کاهش درد با استراحت مطلق

آنکيلوزينگ اسپوندیلیت یا روماتیسم ستون فقرات

بيدار شدن و خروج از تخت به هنگام شب

خشکي صبحگاهي

جنسيت (مذکر)

سن ابتلا کمتر از 35 سال

با استراحت مطلق درد کاهش نمي‌يابد

با فعاليت درد از بين مي‌رود

عفونت ستون فقرات

تب و لرز در چند روز اخير

عفونت باکتريايي، مصرف داروها به صورت وريدي، سرکوب سيستم ايمني (مصرف استروئيدها، پيوند اعضا، ابتلا به HIV) در روزهاي اخير

پرچم‌هاي زرد

   کمردرد يک تجربه عمومي است که اغلب افراد مبتلا به آن به خوبي بر آن فائق شده و ظرف مدت چند هفته بهزندگي طبيعي خود باز مي‌گردند . تحقيقات نشان داده است که جهت تخمين زدن وضعيت بازگشت سريع بيماران به زندگي عادي ،شاخص‌هاي رواني از يافته‌هاي معاينه باليني مهم‌ترند . پرچم‌هاي زرد يافته‌هايي هستند که خطر افزايش يافته طولاني شدن درد و از کارافتادگي را با علل رواني مرتبط مي‌داند. تحقيقات بيانگر اين نکته است که باورهاي ترس و اجتناب از حرکت مهم‌ترين پرچم‌هاي زرد بيانگر خطر افزايش يافته طولاني شدن کمردرد به شمار مي روند . در این مورد قبلا در وبلاگ طب فیزیکی توضیح داده ایم. مدل ترس-اجتناب جهت کمک به تشريح تفاوت افراد در برخورد با دردهاي حاد (در برخي افراد درد حاد به مزمن تبديل مي‌شود و در عده‌اي ديگر درد برطرف مي‌شود)، طراحي شد. اين مدل پيشنهاد مي‌دهد که پذيرش درد داراي دو قسمت حسي و احساسي است. در شرايط طبيعي اين دو بخش داراي ارتباط نسبي متعادلي هستند. در برخي شرايط، ارتباط ميان‌بخش حسي و احساسي بر هم خورده و منجر به بروز حس يا رفتار درد يا هر دو مي‌شود که اين مسئله از طريق آسيب‌شناسي قابل بررسي نمي‌باشد . مهم‌ترين شاخص تعيين‌کننده ارتباط بين بخش حسي و احساس پذيرش درد، ترس فرد از درد و رفتار اجتناب‌کننده بعدي آن از طرف بيمار است . پاسخ فرد به يک تجربه دردناک، ممکن است در هر نقطه‌اي از يک زنجيره با دو انتهاي اجتناب و رويارويي قرار گيرد . رويارويي يک پاسخ سازگارانه است که طي آن فرد فعاليت مرحله به مرحله انجام داده و به حد طبيعي فعاليت بازمي‌گردد. برخلاف آن اجتناب يک پاسخ ناسازگارنه است که طي آن فرد با منطق دردناک بودن حرکات ،از انجام آنها شانه خالي مي‌کند. اجتناب ممکن است به کاهش سطح فعاليت‌ها، تداوم از کارافتادگي و عواقب خطرناک روحي-رواني گردد.

 

باورهاي ترس-اجتناب مهم‌ترين فاکتور رواني-اجتماعي است که خطر از کارافتادگي طولاني مدت ناشي از کمردرد را افزايش مي‌دهد. بيماران با درجات بالاي باورهاي ترس-اجتناب نيازمند مديريت از طريق توانبخشي فعال (تشويق مثبت  پس از حصول اهداف کارکردي) هستند.

 حضور پاسخ اجتناب با افزايش خطر از کارافتادگي و افت فعاليت طولاني مدت همراه است . پرچم‌هاي زرد بيانگر افزايش خطر از کارافتادگي طولاني مدت به علت مستولي شدن باورهاي ترس-اجتناب را مي‌توان از طريق معاينه باليني يا پرسشنامه ارزيابي کرد. بسياري از نگرش‌ها و رفتارها، بيانگر و نشان‌دهنده پرچم‌هاي زرد است (38). Waddell و همکاران يک پرسشنامه باورهاي ترس-اجتناب (FABQ) را جهت اندازه‌گيري باورهاي ترس-اجتناب در بيماران مبتلا به کمردرد طراحي کردند. پرسشنامه جهت ارزيابي تأثير باورهاي ترس-اجتناب بر دو جنبه کارکردي فعاليت‌هاي فيزيکي و کار طراحي شده بود.

با شناسايي پرچم‌هاي زرد، رهيافت توانبخشي مورد استفاده براي بيمار دستخوش اعمال تغييرات و اصلاحاتي مي‌گردد. تأکيد بر توانبخشي فعال و تقويت مثبت‌انديشي (پس از موفقيت‌هاي کارکردي) در بيماران درگير با باورهاي ترس-اجتناب است برنامه دی بی سی در بخشهای طب فیزیکی بر این اساس طراحی شده است. برنامه‌هاي تمريني مرحله به مرحله که توجه خود را بيشتر بر اکتساب اهداف کارکردي مشخص (و کمتر بر علايم درد) معطوف نموده باشند، بسيار مفيد و سودمند است. مواجه تدريجي با فعاليت‌هاي اختصاصي که بيمار از اجراي آنها بواسطه بروز درد گريزان است، در انتهاي کار صورت مي‌گيرد .

درجه‌بندي بيماران: طبقه‌بندي سطح دوم

   تعيين
حدت در بيماران مبتلا به کمردرد يکي از ملاحظات مهم براي توانبخشي به حساب مي‌آيد.
حدت صرفاً براساس مدت زمان بروز علايم تعيين نمي‌گردد بلکه شامل طبيعت معاينه بيمار و اهداف توانبخشي نيز مي‌گردد.
بيماراني که فعاليت‌هاي عادي روزانه خود را به سختي انجام مي‌دهند (نظير نشستن،
ايستادن، راه رفتن) به عنوان مرحله1  يا
مرحله حاد طبقه‌بندي مي‌شوند. بيماران مرحله 1 معمولاً با افزايش درد و از
کارافتادگي همراه هستند و اهداف در اين مرحله مستقيماً بر کاهش علايم بيمار و
آماده ساختن شرايط جهت انتقال بيمار از مرحله 1 به مرحله 2 توانبخشي متمرکز است.
بيماراني که فعاليت‌هاي عادي روزانه را انجام مي‌دهند اما در انجام ساير فعاليت‌هاي
اضافي نظير دويدن، بلند کردن اجسام و ورزش دچار مشکل هستند در مرحله 2 توانبخشي قرار
مي گيرند. بيماران در مرحله 2 علايم حاد کمتري در مقايسه با گروه 1 دارند اما مدت
زمان پايداري علايم طولاني‌تر بوده و علايم باليني امکان کار يا ورزش را از آنها
سلب مي‌کند. اهداف توانبخشي براي بيماران مرحله 2 بر کاهش ناکارآمدي بيمار در کشش،
انعطاف‌پذيري، استقامت، کنترل عصبي-عضلاني و بازگشت کامل به فعاليت‌هاي روزانه،
اجتماعي و کار استوار است.

نگرش و انواع رفتارهايي که  در  دردکمر بيانگر پرچم زرد هستند:

نگرش‌ها و باورها

  • اين باور که درد آسيب‌رسان يا از کارانداز است، منجر به مقاومت و ترس از حرکت مي‌شود.
  • اين باور که تمامي دردها بايستي پيش از بازگشت به فعاليت، برطرف شده باشند.
  • انتظار افزايش درد با فعاليت يا کار، فقدان توانايي تخمين قابليت ‌ها
  • اين باور که درد غيرقابل کنترل است.
  • نگرش منفي و بي‌تفاوت به توانبخشي

رفتارها

  • استراحت‌هاي طولاني مدت
  • سطح فعاليت کاهش يافته با کم کردن فعاليت‌هاي روزانه
  • اجتناب از انجام فعاليت‌هاي طبيعي و تغيير سبک زندگي از پرتحرک به کم‌تحرک
  • گزارشاتي از شدید بودن درد
  • اتکا بيش از حد به کمک (عصا، کرست کمری و کمربند و ...)
  • کاهش کيفيت خواب پس از شروع کمردرد
  • مصرف بيش از حد الکل يا ساير ترکيبات مشابه با افزايش و آغاز درد
  • کشيدن سيگار

 

سطح مطلب:عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی 

مطالب مرتبط وبلاگ طب فیزیکی

 

برچسب‌ها: کمردرد, کمردرد در ورزشکاران, علل کمردرد, تشخیص علت کمردرد, دیسک کمر
+ نوشته شده در  بیست و هشتم شهریور 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

   مشکلات اختصاصي همراه آسيب شامل تورم، درد و اسپاسم عضلاني است. با نگاه خوش‌بينانه به اين موضوع، درد و تورم بعنوان يک زنگ خطر  متخصص  طب فیزیکی و توانبخشي و ورزشکار را از آسيب وارده آگاه مي‌سازند که اين مسئله تصميم باليني و اتخاذ اقدامات تمريني مناسب را تسهيل مي‌کند. اگرچه حضور واسطه های  ناشي از آسيب به واسطه ايجاد درد و ممانعت از فعاليت عضله به عنوان مانعي سر راه انجام ورزش‌هاي درماني قرار مي‌گيرند.مرکز توانبخشی ورزشی

فعاليت گيرنده‌هاي آوران محيطي

   گاهي اوقات درد توسط کلينيسين شناسايي نمي‌شود، در اين حالت بايستي به شکايات بيمار تکيه کرده و تفسير براساس ماهيت و زمان آسيب استوار مي گردد . درد ممکن است حاد، مزمن يا مداوم باشد  درد های حاد بلافاصله پس از آسيب حادث شده و معمولاً کوتاه‌مدت (تا چند روز) هستند. درد حاد اغلب يک پاسخ حفاظتي است که ما را نسبت به يک واقعه غيرطبيعي آگاه مي‌سازد. درد مزمن براي حداقل 6 ماه دوام داشته، به تناوب عود کرده و حتي با مداخلات درماني نيز شدت آن کاهش نمي‌يابد . درد ممکن است تا مدت‌ها پس از بهبود آسيب همچنان ادامه داشته باشد، علت اين مسئله مي‌تواند ناشي از برهم خوردن بيومکانيک يا عادات حفاظتي اندام در جريان درد باشند. در يک انسان با درد مزمن، درد خود به عنوان يک اختلال مطرح است . درد مداوم برخلاف درد مزمن، معمولاً در جريان پاسخ به درمان طي يک مدت طولاني رخ مي‌دهد که اين مدت بسته به وضعيت و تفسير فردي از درد (آستانه درد) متفاوت است . نوع آخر درد داراي سنجش شناختي رفتاري است که نياز به مشاوره و گاهي اوقات مداخلات روان‌شناختي دارد.

کنترل کردن ادم موجود (در بافت‌هاي نرم اطراف مفصل) و جلوگيري از افيوژن (حضور مقادير بيش از حد مايعات در مفصل) در فرآيند توانبخشي به دلايل متعددي داراي اهميت بسيار زيادي است.ادم با افزايش فشار موضعي باعث تحريک پايانه‌هاي اعصاب حسي و در نتيجه احساس درد مي‌شوند. افيوژن مفاصل باعث افزايش فشار داخل مفصلي ، فعاليت وابران‌ها و در پي آن مهار عضلات مي‌شود . در حقيقت افزايش مقادير اندک مايعات در مفاصل (حتي در مقادير 10 ميلي‌ليتر) باعث کاهش 60-50 درصدي حداکثر انقباض ارادی (Maximal Voluntary Contraction) عضله چهار سر ران مي‌شود .

روش‌هاي مکمل طب فیزیکی و توانبخشي نظير روش‌هاي الکتروفيزيکي، ابزارهاي کنترل و کاهش‌دهنده اين پاسخ‌ها بوده و امکان شروع سريع ورزش‌هاي دامنه حرکتي و تقويتی را فراهم مي‌کنند . اگر چه روش های درماني به خودي خود و تنهايي به عنوان تنها درمان در بسياري از آسيب‌هاي ورزشي محسوب نمي‌شوند.روش‌هاي درماني به پاسخ بدن در مواجه با التهاب کمک مي‌کنند اما کمک چنداني به خود بافت تحت درمان نمي‌کنند. يکي از استثناها در اين ميان، اولتراسوند با شدت پايين است که فرآيند التيام را در جريان فاز گرانولاسيون تسهيل مي‌کند . تنها با ورزش‌هاي درماني است که بافت آسيب ديده مي‌تواند کارکرد خود را به حد پيش از آسيب برساند. اين برگشت به واسطه تصحيح فرآيند تطابق با ميزان کافي و صحيح ورزش در جريان التيام رخ مي‌دهد . در نتيجه سيکل آسيب در صورت عدم انجام ورزش‌هاي درماني يا انجام برنامه اشتباه همچنان ادامه مي‌يابد. علاوه بر اين تمرين در مراحل اوليه توانبخشي جلوی بروز عوارض جانبي عدم حرکت يا بي‌تحرکي را می گيرد. ورزشکاران مي‌توانند وضعيت جسماني خود را با تمرين ارتقا بخشند، با اين حال اين پاسخ‌هاي ورزشي به سادگي در صورت کاهش يا عدم تحرک در عرض يک دوره کوتاه چند روزه افت کرده و معکوس مي‌شود .

متأسفانه ميزان اين افت سريع‌تر از ميزان پيشرفت است. براي مثال يک فرد تمرين نديده مي‌تواند وضعيت قبلي عروقي خود را به ازاي هر روز تمرين حدود 1 درصد افزايش دهد اما ميزان افت در صورت قطع ناگهاني و کامل تمرين حدود 7-3 درصد به ازاي هر روز است . در نتيجه هر چه مدت زماني بي‌تحرکي ورزشکار بيشتر شود، مدت زمان لازم جهت بازگشت به شرايط جسماني پيش از آسيب نيز  طولاني‌تر مي‌شود .

 

تأثيرات نامطلوب عدم تحرک (استراحت مطلق يا unilateral limb suspension)

1-    عضلات

الف) مقطع عرضي: نيم تا 1 درصد آتروفي عضله چهارسر ران به ازاي هر روز عدم تحرک

ب ) استحکام: کاهش 2-5/0 درصد عضله چهارسر سران و Plantar Flexors به ازاي هر روز عدم تحرک

2-    General deconditions (کاهش توليد استحکام و ظرفيت استقامتي)

3-    تغييرات ساختاري در بافت همبند کپسول مفصلي که منجر به کاهش دامنه حرکتي مي‌شود.

4-    دژنراسيون کپسول مفصلي

5-    برهم خوردن وضعيت قلبي عروقي

6-    کاهش تحريک رسوب مواد معدني استخواني و در پي آن کاهش تراکم استخوان

نکته  باليني

کاهش يا حذف درد، ادم و افيوژن مفصلي در اسرع وقت ضروري است. اين منابع فعاليت وابران‌ منجر به مهار رفلکس‌هاي عضلاني شده و در نتيجه فرآيند توانبخشي را به تأخير مي‌اندازند.


برچسب‌ها: توانبخشی ورزشی, فیزیوتراپی ورزشی, متخصص توانبخشی ورزشی, مشاوره آسیب ورزشی, مرکز توانخشی پیشرفته
+ نوشته شده در  بیست و یکم شهریور 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

اهداف آموزشي  این بخش از وبلاگ  شامل موارد زیر است

•           مشخص کردن اهداف اصلي توانبخشي

•        تعيين و تشريح فازهاي توانبخشي و اهداف هر فازکلینیک درمان آسیب ورزشی

•        تشريح اثر و اهميت سيستم عصبي در توانبخشي

•        معرفي و تشريح انواع ورزش‌هاي درماني

•        معرفي و خلاصه کردن روش‌هاي ورزشي مقاومتي پيشرفته

•        بحث در مورد تفاوت‌ها و کاربردهاي ورزش‌هاي زنجيره باز و بسته

•        تشريح استراتژي‌هاي بهبود شرايط  فيزيکي در جريان توانبخشي

•        تشريح پارامترهاي ارتقا و توانبخشي

•        تشريح اهميت توانبخشي مبتني بر کارکرد

    اين بخش به مرور فرآيندهاي توانبخشي و مفاهيم کليدي مورد نياز در جريان تنظيم يک برنامه توانبخشي  بخصوص  توانبخشی ورزشي مي‌پردازد. ابتداي اين بخش با تعريف جامعي از توانبخشي و بحث در مورد مراحل مختلف آن آغاز مي‌گردد. در ادامه مفاهيم کليدي مرتبط با سيستم عصبي_عضلاني و يادگيري حرکتي مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

    يکي ديگر از مباحث مورد بررسي در اين بخش انواع مختلف ورزش‌هاي مورد استفاده در توانبخشي و ملاحظات مربوط به نحوه چينش آنها در برنامه‌هاي توانبخشي مي‌باشد. در نهايت بهبود شرايط  فيزيکي در جريان توانبخشي و پارامترهاي مختلف مرتبط با روند پيشرفت برنامه مورد بررسي قرار خواهد گرفت. بسياري از مفاهيم به صورت خلاصه توضيح داده شده و خواننده در صورت لزوم و جهت اطلاعات تکميلي مي‌تواند به منابع تخصصي طب فیزیکی و توانبخشی مراجعه نمايد.

   توانبخشي از ريشه لغوي يوناني Rehabilitate به معناي "براي بازگرداندن به رتبه" گرفته شده است . از تعريف فوق برمي‌آيد که توانبخشي يک واژه مفهومي است که جهت توصيف بازيابي کارکرد فيزيکي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. پاسخ قسمت‌هاي مختلف بدن به استرس‌هاي فيزيکي با برقراري فرآيندهاي جبراني و سازگارشونده‌اي همراه است که فعاليت ارگان مورد نظر را در حد مطلوب نگاه مي‌دارد. توانبخشي فرآيند بهره‌گيري از استرس ه بافت در حال ترميم (مطابق با اصول بافت مورد نظر) جهت بازگشت فعاليت بافت به حد مطلوب پيش از آسيب است. در نتيجه توانبخشي دربرگيرنده بازيابي بافت آسيب ديده است. زماني که روند ترميم بافت آسيب ديده به اوج خود مي‌رسد، تأکيد بر انجام فرآيندهاي سنگين‌تر جهت آمادگي ورزشکار به ميادين توصيه مي‌گردد.

    فرآيندهاي توانبخشي فيزيکي اغلب شامل مراقبت‌هاي بهداشتي حرفه‌اي است که هر کدام نقش خاصي در جريان بهبودي ورزشکار ايفا مي‌کنند ، گاهي اوقات مسئوليت‌پذيري‌هاي حرفه‌اي با اين مسئله هم‌پوشاني دارد، اما توجه به اين نکته ضروري است که هر کدام نقش فعالي در جريان توانبخشي داشته و همکاري متقابل آنها با يکديگر جهت برآورده کردن نيازهاي ورزشکار در جريان روند درماني اجتناب‌ناپذير است. پيش از اجراي يک برنامه توانبخشي، متخصص  طب فیزیکی و  توانبخشي بايستي اقدام به يک معاينه باليني کامل نموده و يافته‌هاي باليني را ثبت نمايد . معاينه باليني جهت حذف احتمال ساير اختلالات آسيب‌شناختي و آشکارساختن مشکلات ارثي احتمالي در ورزشکار ضروري است. تصميم باليني توانبخشي بسته به اطلاعات تکميلي حاصل از معاينه باليني اخذ مي‌شود .

     افرادی که بالقوه در روند توانبخشي ورزشي تأثيرگذار هستند.

  • ·        پزشک متخصص طب فیزیکی 
  • ·        مربي
  • ·        درمانگر فيزيکي
  • ·        متخصص تغذيه
  • ·        پرستار
  • ·        متخصص حرکات کششي و تعيين وضعيت
  • ·        تمرين‌دهنده
  • ·        روانشناس

     معاينه باليني شامل تعيين محدوده حرکتي مفاصل، انعطاف‌پذيري عضلات، کشش‌پذيري عضلات، حس عمقي، ، نحوه حرکت و راه رفتن و ساير خصوصيات اختصاصي است . در نتيجه براساس يافته‌هاي حاصل از معاينه باليني، برنامه توانبخشي تنظيم خواهد شد.

نکته باليني

 توانبخشي مؤثر زماني رخ مي‌دهد که متخصصين سلامت تلاش خود را بر تعادل ميان ارتباط کلامي با بيمار و مستندات استوار سازند. واضح است که بررسی در پرونده  پزشکي جهت ترسيم چهره صحيحي از وضعيت ورزشکار ضروري است. پس از آن بايستي اطلاعات در پپونده پزشکي ثبت و تغييرات در جريان درمان مرتباً بررسي گردد. اين مسئله امکان ادامه روند توانبخشي را براي ساير درمانگرهاي حوزه توانبخشي فراهم مي‌کند.

                   

برنامه‌هاي توانبخشي چه جنبه محافظه‌کارانه داشته باشد يا پس از روش‌هاي تهاجمي انجام پذيرد، برای درمان آسيب يا مداخلات جراحي طراحي شده است. صرف نظر از اينکه يک برنامه توانبخشي چقدر اختصاصی باشد، وقايع فيزيولوژيک عمومي جاري در جريان پاسخ به آسيب بايستي در نظر گرفته شود . به خاطر داشته باشيد تأثير توانبخشي در طول دوران نقاهت معمولاً تعيين‌کننده ميزان موفقيت ورزشکار در مسابقات آتي است . در نتيجه نقش پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی به اوج رساندن روند درمان در بافت آسيب ديده و بازگشت هر چه سريع‌تر ورزشکار ، بدون به خطر انداختن روند درمان بافت آسيب ديده است. حداقل دو هدف اصلي در هر برنامه توانبخشي گنجانده شده است:

1)     برطرف کردن يا جلوگيري از عوارض جانبي ناشي از بي‌تحرکي يا بيماري

2)     تسهيل التيام بافت و جلوگيري از استرس بيش از حد بر بافت نابالغ در حال التيام.

اهداف عمومي برنامه توانبخشي در زیر  آورده شده است. توانبخشي ناقص و بازگشت زودهنگام به ورزش احتمال وقوع آسيب مجدد در ورزشکار را افزايش مي‌دهد.

بنياد يک برنامه توانبخشي: اجزاي کليدي معاينه باليني

1-    اخذ تاريخچه

2-    معاينه سيستم‌هاي اختصاصي

الف) نورولوژيک: بررسي احساس با ارزيابي درماتوم، استحکام ظاهري با ارزيابي مايوتوم و بررسي رفلکس‌ها

ب ) عضلاني-اسکلتي: دامنه حرکتي و انعطاف‌پذيري، استحکام، تطابق، چابکي، آزمون‌هاي اختصاصي و آزمون‌هاي راندمان کارکردي (Functional Performance Tests)

ج ) قلبي_تنفسي: تعداد تنفس، تعداد ضربان قلب و فشار خون

د ) پوست: وضعيت پوست، رنگ و درجه حرارت

3-    ارزيابي

الف) تهيه ليست مشکلات، تعيين اهداف کوتاه مدت (2-1 هفته) ،بلندمدت (اهداف  عملکردي) و پتانسيل‌هاي توانبخشي

ب ) تهيه خلاصه ارزيابي

4-    برنامه

الف) درنظر گرفتن مداخلات اختصاصي و تعيين تعداد و طول دوره درماني

 

نکته باليني

نقش اصلي توانبخشي اجتناب از تشديد وضعيت فعلي ورزشکار است. درد ورزشکار و پاسخ بافت ، تعيين‌کننده ميزان پيشرفت و مرحله توانبخشي است.

 

        اهداف عمومي توانبخشي

  • کاهش درد
  • کاهش پاسخ التهابي به تروما
  • بازگشت به دامنه حرکتي کاملاً فعالت و فاقد درد
  • کاهش ميزان تراوشات (افيوژن)
  • بازگشت به استحکام، قدرت و استقامت کامل عضلاني
  • بازگشت کامل به فعاليت‌هاي کارکردي بدون علامت مشابه آن چيزي که پيش از آسيب وجود داشته است.

برچسب‌ها: توانبخشی ورزشی, فیزیوتراپی ورزشی, متخصص توانبخشی ورزشی, مشاوره آسیب ورزشی, مرکز توانخشی پیشرفته
+ نوشته شده در  بیست و یکم شهریور 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

 

توجه: استفاده  از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال  مطلب مجاز می باشد

 

بهبودی عصبی و قابلیت حرکت در فلج چهار اندام ناکامل

در اوایل دهه 1970، Bosch و همکاران گزارش کردند که 90 درصد افراد با سندرم طناب مرکزی و فقط عده اندکی با ضایعات طناب قدامی توانایی حرکت بعد از ضایعه نخاعی را داشتند. Magnard و همکاران گزارش کردند که 87 درصد افراد با فلج 4 اندام ناکامل حسی ولی حرکتی ناکامل در عرض یک سال راه خواهند رفت. در بین بیماران با نقص حسی ناکامل، نوع حسی که در سطح آسیب حفظ شده از نظر پروگنوز اهمیت دارد افراد با حفظ حس  نوک سنجاقی Pinprick نزدیک مقعد  بیش از 70 درصد شانس برای توانایی راه رفتن خواهند داشت. در حالی که شخص که حس سطحی او نرمال است از نظر توانایی حرکت احتمال کمتر خواهد داشت. در بین افراد با ضایعه نخاعی ناکامل حرکتی، سن و قدرت اولیه حرکتی مهم‌ترین علل تعیین‌کننده حرکت است. در مطالعه‌ای که 105 نفر با فلج 4اندام حرکتی ناکامل بررسی شدند و سن 50 سال را به صورت قراردادی به عنوان حد بالا در نظر گرفتند، همه افراد بالای 50 سال و ASIA نوع D قادر به حرکت شدند. در حالی که فقط 40 درصد افراد بالای 50 سال و نوع C قدرت حرکت را یافتند.

آدرس درمانگاه توانبخشی آسیب نخاع : بیمارستان فیروزگر 82141229 بخش طب فیزیکی و توانبخشی روزهای دوشنبه

سطح مطلب:عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی


برچسب‌ها: حرکت در بیماران ضایعه نخاعی, مرکز فوق تخصص آسیب نخاع, بیمارستان توانخشی آسیب نخاع, راه رفتن در آسیب نخاع, درمان اسیب نخاع
+ نوشته شده در  هفدهم شهریور 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

توجه: استفاده از این مطلب و سایر مطالب وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی فقط با ذکر منبع و لینک فعال مطلب مجاز می باشد

اين بخش از وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  به مرور فرآيندهاي توانبخشي و مفاهيم کليدي مورد نياز در جريان تنظيم يک برنامه توانبخشي ورزشي مي‌پردازد. ابتداي اين بخش از وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  با تعريف جامعي از توانبخشي و بحث در مورد مراحل مختلف آن آغاز مي‌گردد. در ادامه مفاهيم کليدي مرتبط با سيستم عصبي_عضلاني و يادگيري حرکتي مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

    يکي ديگر از مباحث مورد بررسي در اين بخش از وبلاگ طب فیزیکی و توانبخشی  انواع مختلف ورزش‌هاي مورد استفاده در توانبخشي و ملاحظات مربوط به نحوه چينش آنها در برنامه‌هاي توانبخشي مي‌باشد. در نهايت بهبود شرايط  فيزيکي در جريان توانبخشي و پارامترهاي مختلف مرتبط با روند پيشرفت برنامه مورد بررسي قرار خواهد گرفت. بسياري از مفاهيم به صورت خلاصه توضيح داده شده و خواننده در صورت لزوم و جهت اطلاعات تکميلي مي‌تواند به منابع تخصصي مراجعه نمايد.

   توانبخشي از ريشه لغوي يوناني Rehabilitate به معناي "براي بازگرداندن به رتبه" گرفته شده است (1). از تعريف فوق برمي‌آيد که توانبخشي يک واژه مفهومي است که جهت توصيف بازيابي کارکرد فيزيکي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. توانبخشي فيزيکي برعکس شرايط فيزيکي ناشي از آسيب يا اختلال در کارکرد است.توانبخشي مشابه ساير انواع بهبود شرايط فيزيکي است. پاسخ قسمت‌هاي مختلف بدن به استرس‌هاي فيزيکي با برقراري فرآيندهاي جبراني و سازگارشونده‌اي همراه است که فعاليت ارگان مورد نظر را در حد مطلوب نگاه مي‌دارد. توانبخشي فرآيند بهره‌گيري از استرس دارد شده به بافت در حال ترميم (مطابق با اصول بافت مورد نظر) جهت بازگشت فعاليت بافت به حد مطلوب پيش از آسيب است. در نتيجه توانبخشي دربرگيرنده بازيابي بافت آسيب ديده است. زماني که روند ترميم بافت آسيب ديده به اوج خود مي‌رسد، تأکيد بر انجام فرآيندهاي سنگين‌تر جهت آمادگي ورزشکار به ميادين توصيه مي‌گردد.

    فرآيندهاي توانبخشي فيزيکي اغلب شامل مراقبت‌هاي بهداشتي حرفه‌اي است که هر کدام نقش خاصي در جريان بهبودي ورزشکار ايفا مي‌کنند، گاهي اوقات مسئوليت‌پذيري‌هاي حرفه‌اي با اين مسئله هم‌پوشاني دارد، اما توجه به اين نکته ضروري است که هر کدام نقش فعالي در جريان توانبخشي داشته و همکاري متقابل آنها با يکديگر جهت برآورده کردن نيازهاي ورزشکار در جريان روند درماني اجتناب‌ناپذير است. پيش از اجراي يک برنامه توانبخشي، متخصص توانبخشي بايستي اقدام به يک معاينه باليني کامل نموده و يافته‌هاي باليني را ثبت نمايد (3و2). معاينه باليني جهت حذف احتمال ساير اختلالات آسيب‌شناختي و آشکارساختن مشکلات ارثي احتمالي در ورزشکار ضروري است. تصميم باليني توانبخشي بسته به اطلاعات تکميلي حاصل از معاينه باليني اخذ مي‌شود.

معاينه باليني شامل تعيين محدوده حرکتي مفاصل، انعطاف‌پذيري عضلات، کشش‌پذيري عضلات، حس عمقي، ، نحوه حرکت و راه رفتن و ساير خصوصيات اختصاصي است (3 و 2). در نتيجه براساس يافته‌هاي حاصل از معاينه باليني، برنامه توانبخشي تنظيم خواهد شد. اجزاي کليدي معاينه باليني در جعبه 2-4 نشان داده شده است.

نکته طلايي باليني #1

 توانبخشي مؤثر زماني رخ مي‌دهد که متخصصين توانبخشی ورزشی تلاش خود را بر تعادل ميان ارتباط کلامي با بيمار و مستندات استوار سازند. واضح است که بررسی مدارک پزشکي جهت ترسيم چهره صحيحي از وضعيت ورزشکار ضروري است. پس از آن بايستي اطلاعات در پرونده ورزشکار ثبت و تغييرات در جريان درمان مرتباً بررسي گردد. اين مسئله امکان ادامه روند توانبخشي را براي ساير درمانگرهاي حوزه توانبخشي فراهم مي‌کند.

               

برنامه‌هاي توانبخشي چه جنبه محافظه‌کارانه داشته باشد يا پس از روش‌هاي تهاجمي انجام پذيرد، برای درمان آسيب يا مداخلات جراحي طراحي شده است. صرف نظر از اينکه يک برنامه توانبخشي چقدر اختصاصيت داشته باشد، وقايع فيزيولوژيک عمومي جاري در جريان پاسخ به آسيب بايستي در نظر گرفته شود (به فصل 7 و 2 مراجعه گردد). به خاطر داشته باشيد تأثير توانبخشي در طول دوران نقاهت معمولاً تعيين‌کننده ميزان موفقيت ورزشکار در مسابقات آتي است (5). در نتيجه نقش کلينيسين، به اوج رساندن روند درمان در بافت آسيب ديده و بازگشت هر چه سريع‌تر ورزشکار ، بدون به خطر انداختن روند درمان بافت آسيب ديده است. حداقل دو هدف اصلي در هر برنامه توانبخشي گنجانده شده است:

1)     برطرف کردن يا جلوگيري از عوارض جانبي ناشي از بي‌تحرکي يا بيماري

2)     تسهيل التيام بافت و جلوگيري از استرس بيش از حد بر بافت نابالغ در حال التيام.

اهداف عمومي برنامه توانبخشي در جعبه 3-4 آورده شده است. توانبخشي ناقص و بازگشت زودهنگام به ورزش احتمال وقوع آسيب مجدد در ورزشکار را افزايش مي‌دهد. پاسخ بدن به آسيب و نتيجه توانبخشي ناکافي در تصوير 1-4 نشان داده شده است (6).

جعبه 2-4

بنياد يک برنامه توانبخشي: اجزاي کليدي معاينه باليني

1-    اخذ تاريخچه

2-    معاينه سيستم‌هاي اختصاصي

الف) نورولوژيک: بررسي احساس با ارزيابي درماتوم، استحکام ظاهري با ارزيابي مايوتوم و بررسي رفلکس‌ها

ب ) عضلاني-اسکلتي: دامنه حرکتي و انعطاف‌پذيري، استحکام، تطابق، چابکي، آزمون‌هاي اختصاصي و آزمون‌هاي راندمان کارکردي (Functional Performance Tests)

ج ) قلبي_تنفسي: تعداد تنفس، تعداد ضربان قلب و فشار خون

د ) پوست: وضعيت پوست، رنگ و درجه حرارت

3-    ارزيابي

الف) تهيه ليست مشکلات، تعيين اهداف کوتاه مدت (2-1 هفته) ،بلندمدت (اهداف  عملکردي) و پتانسيل‌هاي توانبخشي

ب ) تهيه خلاصه ارزيابي

4-    برنامه

الف) درنظر گرفتن مداخلات اختصاصي و تعيين تعداد و طول دوره درماني

 

نکته باليني  2

نقش اصلي توانبخشي اجتناب از تشديد وضعيت فعلي ورزشکار است. درد ورزشکار و پاسخ بافت ، تعيين‌کننده ميزان پيشرفت و مرحله توانبخشي است.

 جعبه 3-4

        اهداف عمومي توانبخشي

·        کاهش درد

·        کاهش پاسخ التهابي به تروما

·        بازگشت به دامنه حرکتي کاملاً فعالت و فاقد درد

·        کاهش ميزان تراوشات (افيوژن)

·        بازگشت به استحکام، قدرت و استقامت کامل عضلاني

·        بازگشت کامل به فعاليت‌هاي کارکردي بدون علامت مشابه آن چيزي که پيش از آسيب وجود داشته است.

سطح مطلب:عمومی، کارشناسی، تخصصی و فوق تخصصی


برچسب‌ها: طب ورزش, توانبخشی در ورزشکاران, ورزش حرفه درمان تخصصی, درمان بیماریهای قهرمانان ورزشی
+ نوشته شده در  سی و یکم مرداد 1393ساعت   توسط دکتر غلامرضا رئیسی، دکـتر طناز احدی   | 

مطالب قدیمی‌تر